Θεματοεπιστολαί: An electronic edition Νότης Τουφεξής notis.toufexis@gmail.com

Διατίθεται με άδεια Creative Commons Attribution-Noncommercial-Share Alike 3.0 Unported License.

Diplomatic transcription based on the manuscript witness (Codex Tybingensis Mb30). See http://www.toufexis.info/wp-content/uploads/2008/04/ZygomalasThematoepistolae.pdf for more details

 Used to encode page numbers as written in the text by M. Crusius on the top right of each page Contains each single occurence of a Θεματοεπιστολή, each being separated into a "low" and a "high" subpart encoded as div2 Contains a "low" or "high" version of each Θεματοεπιστολή. Contains additions made by Crusius or Zygomalas (the hand identified in the attribute "hand"). Each occurence of the element is included in the part of the text it is considered to belong. Position of the additions has been marked with the attribute "place". TEI proposed namespaces for "position" chosen. Displayed in orange file. Μετατροπή σε P5 Έκανα διορθώσεις και αλλαγές Θεματοεπιστολαί. Incepi .29. April. 79. 1. † ἔσοντας καὶ ἀκόμη δὲν ἄρχησα νὰ σοῦ γράφω, οὐδὲ ἐπιστολὴν καμίαν ἔλαβες ἀπολόγου μου, ἐδᾶ ἀῤχίζοντας φαίνεταί μου νὰ ἔνε πρέπον νὰ παρακαλέσω τὸν Θεόν: νἂ μου ἔρχεται εἰς τὸν νοῦν πάντα, ὅταν κανη χρεία νὰ σοῦ γράφω. ὅτι ἔνε σημεῖον φιλίας, τὴν ὁποῖαν ὁ καιρὸς πιστεύω νὰ μὴν δύναται νὰ τὴν χαλάση:† Ἐπείπερ ἐγὼ μὲν οὐδέπω ἀρχὴν πεποίημαι τοῦ ἐπιστέλλειν σοι, οὐδὲ μηδεμίαν ἐδέξω παρ’ ἐμοῦ, ἔτι τὰ νῦν ἀρχομένῳεἴκὸς εἶναί μοι δοκεῖ εὔξασθαι τῷ θεῷ, ἐπέρχεσθαί μοι ἀεὶ κατὰ τὸν ἐμὸν νοῦν, ἐμφαίνειν ἐν τοῖς γράμμασιν, ὅτ’ ἀναγκαί ων ἔχει· ὅτι εἴη ἄν τεκμήριον φιλίας ἀκραιφνοῦς, οἵαν οὐκ ἄν οἵμαι τὸν πάντα αἰῶνα ἐξαλεῖψαι δύνασθαί ποτε: † 2. χαίρομαι πολλὰ διὰ λόγου σου, ἀκούοντας ὅτι ἦσαι γερὸς καὶ εὐτυχὴς, καὶ ἔχεις καὶ καλὸν ὄνομα· καὶ διὰ λόγου μου ὅτι ἀγαπᾶς με, καὶ κόπτει σε νὰ ἐρωτᾶς διὰ λόγου μου πῶς τα πάγω. καὶ νὰ λέγῃ ἐκεινῶν ποῦ ἔρχονται ἐδῶ, νὰ μὲ χαιρετοῦν ἀπὸ λόγου σου. καὶ ἤξευρε πῶς καλὰ τὸ μαθένω,καὶ εὐχαριστῶ σου πολλὰ·ὑγιὴς ἄμποτε νὰ ἦσε, ἀγαπημένε μου:† † σοῦ μὲν ἕνεκα χαίρω τὰ μάλιστα, ἀκούων ὁθ’ ὑγϊαίνειςκαὶ εὐτυχεῖς, καὶ καλῶς ἀκούειςΓραφή με μεγαλύτερα γράμματα για να καλυφθεί όλο το πλάτος της αράδας.. ἐμοῦ δὲ ὅτι με φιλεῖς καὶ περὶ ἐμοῦ σπουδάζεις πϋνθάνεσθαι πῶς ἄρα ἔχω. καὶ διὰ τῶν αὐτόθεν πρ ὸς ἡμᾶς δεῦρο ἀφικνουμένων προσαγορεύειν. τοιγαροῦν ἵσθ’ ὅτι οὐκ ἀγνοῶ τοῦτο, καὶ μεγίστην ἔχω σοι τὴν χάρινὑγϊαίνων μοι διατελοίης, φίλων ἄριστε:† 3. β΄. Ἐγὼ ὅσον σε ἀγαπῶ πολλὰ, τόσον ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ἠξεύρης, καὶ μὴν πιστεύεις ὅτι θέλω νὰ ἔχω τίποτε ἀπὸ λόγου σου, ἀλλὰ διὰ νὰ μὲ ἀγαπᾶς καὶ σὺ ὁμοίως:† † ὅσονπερ ἔγωγε τὰ μάλιστά σε φιλῶ, τοσοῦτον ἐφίεμαι εἰδέναι σε τοῦτο, μὴ νομήσης δὲ, ὅτι βούλομαι τούτού ἕνεκα μισθὸν παρὰ σοῦ, ἀλλὰ τῷ ἀντιφιλεῖν ἐμὲ ἴσως:† 4. Ἄν ἤξευρα ὅτι ἡ φιλία ποῦ ἔχω εἰς ἐσέναν ἐχρειάζετον λόγϊα, καὶ ὄχι ἔργα διὰ νὰ γνωρισθῆ, ἤθελα πιστεύσω, ὅτι νὰ ἀπαντέχεις κλασικὸν ἄν. ἀπολόγου μου μεγάλην γραφήν:† εἰ μέν ἐγίνωσκον τὴν ἐμοῦ πρὸς σὲ φιλίαν, δεῖσθαι λόγων, καὶ οὐκ ἔργων εἰς τό γνωσθῆναι, νομίσαιμι ἄν σε, προσδέχεσθαιπαρ’ ἐμοῦ μῆκος ἐπιστολῆς:† 5. Ἀπὸ τῶρα πιάνοντας τὸ κοντίλη στὸ χέρη, ἐχέρισα νὰ σου γράψω, καὶ ἡ πικρία δὲν μὲ ἄφικεν.μὲ ὀλίγον δὲ μὲ βοήθεια θεοῦ, ἐπίτυχα ἐκεῖνο, διὰ τὸ ὁποῖον ἐλυπούμην. Καὶ μὲ χαρὰν, καὶ ὄρεξιν πολλὴν ἐβάλθηκα νὰ σοῦ γράψω:† †ἤδη τοῦ δόνακος ἁψάμενος, ἠρξάμην πρὸς σὲ γράφειν, λύπη δέ τις μάλιστα ἐμποδὼν μοι κατέστη. ἀλλὰ μετ’ ὀλίγον σὺν θεῶ, ∴ διαπράξας ἐκεῖνο, ὅπερ δυσχερῶς ἔφερεν, μετὰ πλείστης τῆς ἡδονῆς τε καὶ προ- θυμίας, πρὸς σὲ γράφειν ενεχείρησα:† 6. ἐχθὲς τὸ ταχὺ εἶχα ἔννοιαν μεγάλην, διὰ λόγου σου, πῶς νὰ μὲ τρατάρης, ὁποῦ δὲν ἀφήνω ἄνθρωπον νὰ ἔλθη αὐτοῦ, νὰ μὴν τοῦ δώσω γραφὴν νὰ σοῦ φέρει. καὶ πρὶν τὸ γεῦμα, εὑρισκόμενος εἰς τὸν φόρον, ἀστὸ ἠξεύρη ὁ θεὸς πόσα ἐχάρηκα τὸ πρῶτον ποῦ ἤρρα τὸν μήσον, κὰι εἶχεν ὄρεξιν νὰ μοῦ συντήχη. φέρνοντας μου καὶ γραφαῖς ἐδικαῖς σου. ἤξευρε βέβαια ὅτι ὁ θεὸς σοῦ τὰ θέλει πληρώσει:† χθὲς ἕωθεν ἐπῆλθε μοι φροντίζειν περὶ σου πῶς ἄρα μοι προσφέρη, ὅστις οὐδένα παραλείπω τῶν αὐτόσε ἀφικνούμενων, ἄνευ τοῦ ἐπιθεῖναι γράμμα πρὸς σὲ. πρὸ ἀρίστου δὲ ἐν ἀγορᾶ διατρίβων, ἴστω ζεύς πόσην μοι τὴν ἡδονὴν προεξένησεν, ὅτε τὸ α πρῶτο ν ἐθεασάμην τὸν διακομιστὴν, ἐφϊέμενον ἐντυχεῖν ἐμοὶ, κομίζοντά μοι γράμματα παρὰ σοῦ. εὖ ἴσθι οὖν, ὅτι ἀμείψονταί σε τούτων ἁπάντων ἕνεκα οἱ θεοὶ:† 7. Εἰς τὴν ἐπιστολήν ποῦ ἔγραψες καλὰ καὶ ἦτον μικρὴ,ἐχάρηκα πολλὰ· τό λοιπόν τὴν ὁμοίαν σοῦ πέμπω. θαρρόντας νὰ ἔχης τὴν αὐτήν γνώμην εἰς τοῦτο ὡσὰν ἐμένα, ὁποῦ μικρὰ ἐπιστολήν ἀκάνη μου, εἰς τὸ νὰ μοῦ δώση μεγάλην χαράν:† † μεγίστην μοι τὴν ἡδονὴν προεξένισεν ἡ παρὰ σοῦ ἐπιστολὴ, καίπερ οὖσα μικρὰ· κἀγὼ τοίνυν τὴν ἴσην σοι ἀντεπιστέλλω. ὑπολαμβάνων σε τὴν αὐτὴν ἔχειν δόξαν περὶ τούτου. ὥσπερ ἐγὼ. ἀρκεῖ γὰρ μικρὸν γράμμα μεγίστην ἡδονὴν μνηστεῦσαι μοι.† 8. Ἐγὼ δὲ πιστεύω ὅτι αἱ φιλίαι τῶν φίλων νά αὐξάνονται μὲ μεγάλαις γραφαῖς. ἀλλὰ μὲ τὸ μεγάλομα τῆς ἀγάπης. Τὴν ὁποίαν οὐκ ἐμάκρυνα μὲ τόπου μάκρος, οὕτε μὲ τόπου· καὶ ἀδύνατον ἀλυσμονίσαι. καὶ οὐδὲ ἡ μικρὴ γραφὴ νὰ τὴν μικρίνη:† οὐκ οἶμαι τὰς τῶν ἑταίρων φιλίας, ἐκτείνεσθαι τῶ τῶν γραμμάτων μήκει. ἀλλὰ τῶ τῆς φιλίας μεγέθει. ἥνπερ οὔτε χρόνου μῆκος, οὔτε διάστημα τόπου, οἵον τ’ ἐστιν ἐξαλεῖψαι. ἀλλὰ οὐδὲ τὸ μικρὸν γράμμα σμικρῦναι:† 9. Βλέπεις πῶς τόρα ἔνε καιρὸς, ὅτι στανίο μου καὶ μὲ τὸ θέλημά μου νὰ βιάζομαι νὰ γράφω μικραῖς ἐπιστολαῖς· ἄν θέλω νὰ ταῖς ἐπέρνης μετὰ χαρᾶς, καὶ νὰ μὴν παρακαλῆς τὸν θεὸν, ὅτιναι μήν εὑρεθῆ ἄνθρωπος, τοῦ ὁποίου νὰ δώσω νὰ σοῦ φέρει γραφὴν:† ὁρᾶς ὡς νῦν καιρός ἐστι, πειρᾶσθαί με ἑκόντα καὶ ἄκοντα, πρὸς σὲ λακωνικῶς γράφειν . εἰ βούλομαί σε ταύτας δέχεσθαι ἡδέως καὶ μὴ εὔχεσθαι τῶ θεῶ μηδενὸς εὐπορῆσαι, ὅπερ δώσω γράμμα πρὸς σὲ κομίσαι:† 10. Πολὺς καιρὸς ἔνε ὅποῦ δὲν μοῦ ἔγραψες. καὶ μάλιστα ὁποῦ καθε ἡμέραν ἔρχονται αυτόθεν πολλοὶ· διὰ τοῦτο δὲν ἔχω καλὴν ἐλπίδα ὅτι νὰ μὲ ἀγαπᾶς. ∴ διότι ἂν καλὰ ἐνθυμοῦμαι τρεῖς, ἢ τέσσαρες μῆνες ἔνε τώρα, ἀφόντης δέν με ἐχαιρέτησες μὲ γραφήν σου, καὶ μάλιστα ἔχοντας ἄδειαν. εἶπαν μου πολλοὶ, ὅτι παραπονᾶσαι εἰς τα ἐμέναν καὶ λυπᾶσαι, καὶ φωνάζεις τὸ ἀλίμονον, ὅτι σε ἀλισμόνησα, ὡσὰν νὰ ἤθελες γράψειν ἀναρίθμητες φοραῖς, καὶ οὐδεμίαν ἐδέχθης ἀπόκρισιν: † ἤδη χρόνος πολὺς, ἀφ’ οὕπερ ἡμῖν οὐκ ἐπέστειλας. καὶ ταῦτα πολλῶν ὁσημέραι αὐτόθεν πρὸς ἡμᾶς ἀφικνουμένων. τούτου χάριν οὐκ ἐλπίζω καὶ σὲ πρὸς ἐμὲ εὐνοϊκῶςδιακεῖσθαι. καὶ γὰρ εἰ ἀκριβῶς μέμνημαι τρίτον ἤδη μήν ἐστιν ἐξοῦπερ διαγραμάτων ἤκιστα προσηγόρευσας ἡμᾶς, καὶ ταῦτα ἄγων χολήν. πολλοὶ δ’ ἐντυχόντες μοι εἶπον, ὅτι τὰ μάλιστά μοι διατελεῖς μεμφόμενος, καὶ βαρέως φέρεις, καὶ τὸ ἰοὺ ἰοὺ βοᾶς. ὡς ἐγὼ τὸ τῆς λήθης ὕδωρ πεπωκώς εἰμϊ, ὡσεὶ εἰ μυριάκϊς ἐπεσταλκώς, οὐδεμΐαν δὲ παρ’ ημῶν δεξάμενος:† 11. Ἐγὼ τόσον ἐχαίρομουν τὴν συντροφίαν σου ὅταν ἤμεσθεν ἀντάμα ὀμνύω σου τὸν θεόν, τὸν ὁποῖον τιμᾶ ἡ φιλοσοφία· ὅτι τῆς γλυκίας σουψυχῆς τὴν εἰκόνα βαστῶ εἰς τὴν μέσην τῆς καρδίας μου, καὶ ὅταν ἐδιάβασα τὴν γραφήν ἔχυσα δάκρυα πολλὰ ἐπάνω της, θυ∴μώντας ποταπὸν φίλον στερεύγομαι: τοσοῦτον ἔχαιρον ἐπὶ τῆ σῆ ἑταιρία, ὅτε ξυνῆμεν ἀλλήλοις, ὥς τε ὄμνυμί σοι θεον ὃν πρεσβεύει ἡ φιλοσοφία· ὅτι τὴν σὴν γλυκιτάτην εἰκόνα, φέρω ἐν τῶ μέσω τῆς καρδίας μου. ὅτε δὲ ἐνέτυχον τοῖς γράμμασι, πλῆθος δακρύων κατέσπειρα μεμνημένος οἵοι ἄρα φίλου στεροίμην.† 12. ὁποῖον ἀπὸ τὰ δύο νὰ παραπονεθῶ, τοῦ ἐμαυτοῦ μου, ὅτι δὲν ἦμαι ἄξιος, νὰ μὲ ἀγαπᾶς, ὅτι ἡ τύχη μου φθονεῖ νὰ ἔχω τέτοιον φίλον, ὡσἂν ἐσένα, ἤ νὰ παρ×απονεθῶ ἐσένα, ὅτι μετὸ θέλημά σου δὲν θέλεις νὰ βάλλης τὸν νοῦν σου εἰς ἐμένα οὐδὲ νὰ σὲ κόπτει οὐδόλως δι’ ἐμὲ. ἐγὼ ἂν ὁ καιρὸς δέν με διδάξη ὁλότελα, ἤξευρε εἶμαι χοντρὸς εἰς τοῦτο:† πότερον ἐμαυτῶ μέμψομαι, ὅτι οὐκ ἄξιός εἰμὶ τοῦ φιλεῖσθαι ὑπό σοῦ, καὶ γὰρ τὸ δαιμόνιόν μοι φθονεῖ, ἐπὶ τῶ τοιοῦτον φίλον ἔχειν, ἢ σοὶ, ὅστις ἑκὼν οὐκ ἐθέλεις ἐμοῦ κήδεσθαι. οὐδὲ περὶ τῶν ἐμῶν φροντίδα ἔχειν τοπαράπαν. ἔγωγε, εἴπερ χρόνος μὴ τοῦτο διδάξει με, ἴσθι ὅτι περὶ τούτου πλείστην ἀμάθειαν ὀφλισκάνω:† 13. ὄρεξϊν ἔχω πολλήν νὰ εὕρω καιρὸν νὰ σοῦ φανερώσω τὴν γνώμην μου μὲ πολλὰ λόγϊα, καὶ δὲν ἠξεύρω τὴν αἰτίαν, ἤ δια τὶ ἀγαπῶ ὅτι νὰ μϊλῶ μὲ σένα πολλὰ, διὰ μέσου τῆς γραφῆς, ἢ ὅτι τὸ πρᾶγμα αὐτὸ χρειάζεται πολλὰ λόγϊα· ἂν δὲν ἤμουν μαργομένος τώρα στὰ χέρια, τὸ ὁποῖον μὲ ἐμποδίζει, δὲν ἤθελεν ἦστεν ἡ γραφή μου τόσα μικρὴ ὡς πρβλέπεις. το λοιπὸν διὰ τώρα, σώνει σου τόσον:† πολύς μοι ἐστὶν ὁ πόθος τοῦ καιροῦ τυχεῖν ὥστε σοι ἃ γϊνώσκω καὶ διὰ πολλῶν δηλῶσαι λόγων, οὐκ ἀκριβῶς δὲ τὸ αἴτιον σύνοιδα· ἆρ’ οὖν ὅθ’ ἥδομαι δι’ ἐπιστολῆς. ἐντυγχάνειν σοι, ἢ ὅτι αὐτὸ τὸ πρᾶγμα δεῖται πολλῶν λόγων. εἰ μὴ τοίνυν ἐνάρκων τὰς χεῖρας ὑπὸ τοῦ ψύχους, ὅπερ ἐμποδών μοι καθέστηκεν, οὐκ ἂν οὕτω μικρὸν εἴη τὸ γραμμα ὡς ὁρᾶς. τοίνυν ἅλις ἔστω σοι τό γε νῦν ἔχον:† ἔρρωσο. ἀπὸ βυζαντίου, ποσειδεῶνος, τετάρτη ἐπὶ δέκα μεσοῦντος 14. Κάμνοντας ἄρμενα εἰς τὰς Ϛ τοῦ ἰαννουαρίου ἀπὸ πόλεως, ἀπὸ ἐκεῖ καὶ δ ἡμέρες ἐράξαμεν εἰς τὰ χανία, χαραν τῆς κρήτης, ἔχοντας καλὸν καιρὸν. εἰς τὴν ὁποῖαν χώραν πιστεύω νὰ ἀργήσω καμπόσον, θέλοντας νὰ συνάξω στάμενα ποῦ μοῦ χρεωστοῦν ἐκεῖ. μετα ταῦτα θέλω σοῦ γράψει, ἀπὸ ἐδῶ καὶ ὀμπρὸς τὸ τὶ ἔχω νὰ κάμω. ὑγίαινε Καὶ ἀγάπα ἐκεινοὺς, ποῦ σὲ ἀγαποῦν, μὴ ἀμελοντας τὸ χρέος τῆς φιλίας:† πετάσαντες τὰ ἱστία Ϛ γαμιλιῶνος ἱσταμένου ἀπὸ βυζαντίου, δην τετάρτην εἰς κυδωνίαν προσέσχομεν, κρήτης πόλιν. οὐρίω γε χρησάμενοι πνεύματι. ἔνθ’ ὀλίγον οἶμαι διατρίψαι, ὑπὲρ τοῦ τὰ ἐνταῦθα μοι ὀφειλόμενα χρήματα εἰσπράξασθαι. περὶ δὲ τοῦ τί ποιήσειν μέλλω, τοαποτοῦδε μηνύσωσοι:-φίλει φιλοῦντας, μὴ ἀμελῶν τοῦ φιλικοῦ καθήκοντος:† 15. ἦλθε πρὸς ἐμένα ὁ δεῖνα ὁ φίλος μας ἐχθὲς τὸ ταχὺ, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ἐδέχτικα γραφάς σου, γραμ- μένας εἰς τὰς κε τοῦ δεκεμβρίου. τὸν ὁποῖον, πῶς θαρεῖς καὶ ἀγαπῶ, ἀκούοντάς τον νὰ λέγει πολλὰ καλὰ δϊὰ ἐσέναν. τὸν ὁποῖον ὡς γράφεις παραδίδεις μοῦ τον ἄν χρειασθῆ τὶ. καὶ ἤξευρε ὅτι καὶ ἂν δὲν ἤθελεμοῦ γράψεις δι’ αὐτὸν τίποτες, ἐγὼ καὶ αὐτὸν, καὶ κάθε ἄλλον ποῦ νὰ σὲ ἀγαπᾶ, χρε- στῶ νὰ βοηθῶ μὲ ὅλλην μου τὴν ψυχήν:† χθές ἕωθεν ὁ δεῖνα πρὸς ἡμᾶς ἀφίκετο ὁ κοινὸς φίλος παροῦ ἐδεξάμην τὰ σὰ γράμματα, γεγραμμένα ποσειδεῶνος Ϛη φθίνοντος, ὅνπερ φιλῶ πῶς δοκεῖς. καὶ ταῦτα ἀκούων πολλὰ ἀγαθὰ περὶ σοῦ διηγουμένου, ὡς δέ μοι δοκεῖς γράφειν, συνίστης μοι αὐτὸν συναγωνίσασθαι εἴ του δέη. ἴσθ’ ὅτι δὲ, εἰ καὶ μηδὲν περὶ τούτου μοι ἀπέστειλας, ἔγωγε τούτω, καὶ τῶν ἄλλων ἑκάστω φίλων σοι ὄντων, ὀφείλω ὅλη ψυχῆ βοηθεῖν:† 16. Ὁ δεῖνα, ὅστις σοῦ φέρνει τὴν γραφήν,ἔνε ὁ αος ὁποῦ μὲ ἐδέχτικεν εἰς τὸ σπήτη του,εἰς τὰς ἀθήνας, καὶ ἔρχεται εἰς τὴν πόλϊν νὰ μαζόξη τὰ σταμένα, ὁποῦ μὲ χρεωστοῦντινές, τοὺς ὁποίους θαρῶ νὰ ἠξεύρεις. τοῦ ὁποίου, αὐτοῦ ποῦ ἦσε βοήθησε διὰ χάριν μου, δϊὰ νὰ γροικήσει πόσον ἀγαπᾶς ἐμένα καὶ τοὺς φίλους μου:† ὁ δεῖνα ὁ τὴν ἐπιστολήν σοι κομίζων, ὁ πρῶτος ἐμὲ ὑποδεξάμενος ἐν οἴκω αὐτοῦ ἔστιν ἀθήνησι, πέπλευκε δὲ τὴν εἰς βυζάντιον τὸ ἐκεῖ ὀφειλόμενόν μοι ἀργύριον εἰσπράξασθαι, παρὰ τινῶν. οὕς καὶ αὐτὸς οὐκ ἀγνοεῖς οἶμαι.οὗ δὴ, αὐτοῦ παρὼν, συμπράξης, ἀντιβολῶ. ἐμοὶ χαριζόμενος. ὥστε αὐτὸν, πόσον εἰμὶ παρὰ σοὶ ἄξϊος ἐγώγε καὶ οἱ ἐπιτήδειοιγνῶναι.† 17. πολὺς καιρὸς ἔνε περασμένος ἀπόντις ἀπὸ κανέναν οὔτε λόγον ἤκουσα διὰ σένα, οὔτε γραφὴν σου ἐπῆρα. τὸ λοιπὸν ἂν ἦσε ἀποφασισμένος νὰ σιωπᾶς, ἀπὸ τώρα καὶ ὀμπρὸς, ἂν διὰ λόγου μου δὲν σὲ κόπτει, πρέπει νὰ βάλεις εἰς τὸν νοῦν σου κἂν δὰ σένα, Διότι εἰς ἐμέναν δὲν θέλει ἦστεν διαφορὰ, ἀπὸ τὸ νὰ ζῆς, ἢ νὰ ἀποθάνες. † πολὺς ἤδη χρόνος παρῆλθεν, ἀφοῦπερ γνῶναι οὐδὲ λόγον παρ’ οὐδενὸς ἐπυθόμην περὶ σοῦ οὐδὲ σὰ ἐδεξάμην γράμματα. τοιγαροῦν εἰ ἔγνωκας σιωπᾶν, τουλοιποῦ, εἰ καὶ περὶ ἐμοῦ οὐδένα λόγον ποιῆ, δεῖ σέ γε σαυτοῦ φροντίσαι ὅoτι ὅτι οὐδὲν ἡμῖν δϊοίσει τοῦ ζῆν σὲν ἢ τοῦ θανεῖν. † 18. Ἐγὼ ἀκόμη ὡς τῶρα, οὔτε γραφήν σου ἐπήρα, οὔτε ἀπὸ κανέναν ἐγροίκησα πῶς πάγἔχεις. μόνον εἶπαν μου ὅτι καὶ ἀρρωστίαν εὑρίσκεις ἀφορμὴν, καὶ πᾶσα ἄλλο πρᾶγμα περισσότερον διὰ νὰ μὴν μοῦ γράφεις. καὶ ἐγὼ εἶπα, ὅτι ἀπὸ ἐτοῦτο ἐσημάδτευσα, ὅτι ἀποφάσισες νὰ ἔλθης νὰ μᾶς εὕρης. καὶ ἂν ἀπὸ τούτου ἀποτύχω, καὶ ἂν ἐκεῖνοι λέγουν ἀλήθειαν, δὲν ἠξεύρω τὶ νὰ εἰπῶ διὰ λόγου σου, μόνον ὅτι μᾶς ἀδικεῖς: † ἐγὼ μὲν οὐδέπω μέχρι τοῦ νῦν, οὔδε ἐπιστολὴν ἐδεξάμην παρὰ σοῦ. οὔτε παρά τινος ἐπυθόμην, πῶς ἔχεις. εἶπον μοι μόνον ὅτι καὶ νόμσον αἰτιᾶ, καὶ πάντα μᾶλλον, τοῦ μὴ ἐπιστέλλειν μοι. ἐγὼ δὲ ἐκ τούτων εἶπον ἐμὲ τεκμέρεσθαι ὅτι ἔγνωκας ἐλθεῖν παρὰ ἡμᾶς. εἰ δ’ ἐγὼ μὲν τούτου ἀποτύχω, καὶ εἰ ἐκεῖνοι ἀληθῶς λέγουσιν, οὐκ οἶδα τὶ λέξαιμι περὶ σοῦ, πλὴν ὅτι ἀδικεῖν ἡμᾶς: † 19. Ἠξεύρεις καλὰ, ὅτι ἔστοντας καὶ προτίτερα σοῦ ἔγραψα ὅτι ἔκαμε χρεία, δὲν μοῦ ἀπόμεινε καμΐα ὑπόθεσϊς, δϊὰ τὴν ὁποῖαν νὰ σοῦ γράψω δϊὰ τώρα. τὸ λοιπὸν θέλοντας ὁ δεῖνα ὁ ἐδικός μας φίλος νὰ μισεύση, δὲν μοῦ ἐφάνηπρέπον νὰ ἔλθη σὲ σέναν χωρὶς γραφήν μου. ἐδᾶ λοιπὸν τί νὰ σοῦ γράψω; εἰ μὴ ὅτι εἶμαι γερὸς καὶ σὲ ἀγαπῶ, καὶ τὸ γληγορότερον θέλω ἔλθει νὰ σὲ εὕρω. ἀσεῖσε γερὸς: καὶ ἄν μὲ ἀγαπᾶς, γύρευσε νὰ μὲ νικήσης εἰς τὴν φιλίαν ἂν δυνηθῆς. διατὶ, τότε ἐθέλω εἰπεῖ ἐγὼ, ὅτι ἡ νίκη δὲν ἔνε ἄλλου τινὸς παρὸ ἐδική μου: † σὺ μὲν οἶδας καὶ πάνυ καλῶς, ὅτι ἐπεὶ πρώην ἐπέσταλκά σοι περὶ ὧν ἂν ἔδει, οὐδεμία ἔστι μοι λοιπὴ, περὶ ἧς γράψαιμι πρὸς σὲ, τό γε νῦν ἔχον. τοίνυν μέλλοντος ὁ δεῖνα τοῦ κοινοῦ φίλου νῦν ἀπιέναι, οὐ πρέπον οὐκ εἰκὸς ἔδοξέ μοι ἐλθεῖν πρὸς σὲ, ἄνευ τοῦ πρὸς ἐμὲ σου ἐμοῦγράμματος ἀλλὰ τὶ γράψω σοι; πλὴν ὅθ’ ὑγιαίνω καὶ σὲ φιλῶ. καὶ πρὸς σὲ τὴν ταχίστην ἐλεύσομαι, ἐντυχεῖν σοι. ἔρρωσο. εἰ δὲ καθ’ ἡδονὴν δρᾶν τι βούλοιο, πειρῶ εἰ δύνασαι, ὑπερβαλεῖν ἐμὲ τῇ φιλία. τηνικαῦτα γὰρ, οὐδενὸς ἄλλοι τοιάνδε νίκην, ἢ ἐμήν, ὁμολογήσαιμι: † 20. Ἐδιάβασα τὴν γραφήν σου χαρούμενος καὶ παραλίγον κτιπῶντας τὰ χέρια μου ἀπὸ τὴν χαρὰν καλὰ καὶ ἂν βλέπω ὅτι ἐκεῖνα ὅπου ἐθάρρουν δϊὰ λόγου σου, κρατῶντας σε ἔξω τοῦ χρέους τῆς φιλίας εὐρέθηκα γελασμένος κάμε πάντα ἔτζη, καὶ ἀσῆσε νικητὴς:† ἀνέγνων σου τὴν ἐπιστολὴν πῶς δοκεῖς χαίρων. μονονουχὶ δὲ καὶ τῶ χεῖρε κροτῶν ἐφ’ ἡδονῆς εἰ καὶ ὁρῶ ὅτι ἐφ’ οἷς περὶ σοῦ ἐνόμϊζον, ὡς τοῦ φιλικοῦ καθήκοντος μὴ φροντίζοντος, διέψευσμαι. τοιγαροῦν οὕτως ἀεὶ ποίει καὶ ὁμοίως ἐπίστελλε καὶ νίκα: † 21. δὲν ἠξεύρω τὶ νὰ εἰπῶ δϊὰ λόγου σου, ἢ ὅτι μᾶς περιφρονεῖς, ἢ πιστεύοντας νὰ σοῦ ἐπταίσαμεν τίποτε παραπονᾶσαι, καὶ κατηγορεῖς μας καὶ διὰ τοῦτο δὲν μᾶς ἔγραψες. τὸ λοιπὸν ἂν ἔνε τὸ πρῶτον ὅτι περιφρονεῖς μας, ἄδικον ἔχεις. ἄν ἔνε τὸ δεύτερον, ὅτι παραπονᾶσαι, ἤξευρε ὅτι δὲν λυποῦμαι ἠξεύροντας τὸν ἐμαυτόν μου, ὅτι οὐδόλως πταίω: † ἐγὼ μὲν τὶ ἄρα περὶ σοῦ εἴποιμι ἀπορῶ. πότερον περϊορῶν ἡμᾶς ἢ μεμφόμενος, ἕνεκά τινος, τὸ παράπαν οὐκ ἐπιστέλλεις ἡμῖν. εἰ ἐμὲν τοίνυν τὸ πρῶτον ἐστίν, διλονότϊ τὸ ἡμῶν ὀλιγορως ἔχειν σε ἀδικεῖς εἰ δὲ τὸ δεύτερον, δηλαδὴ τὸ μέμφεσθαι ἡμῖν, ἴσθι ὅτι οὐδόλως ἄχθομαι. ἐμαυτῶ συνειδῶς ἀναμάρτητον: † 22. Ἄδϊκον ἔχεις νὰ μὲ ψέγεις τόσα, ὡσὰν ἀκούω καθημέραν, καὶ ἤξευρε ὁμοίως ἤθελα ὀργίζομαι ἂν με ἐπαινᾶς. ταύτην τὴν γνώμην μὲ φαίνεται νὰ ἔχει ὁ ἡμέτερος πατὴρ τῶν ποιητῶν ὁ ὅμηρος. ὁ ὁποῖος λέγει· εἰς ἕναν τόπον τῶν ποιημάτων του, μὴ με ἐπαινᾶς πολλὰ, μήτε μὲ ψέγε· ἠξεύροντας καλὰ ὅτι εἰς πᾶσα πρᾶγμα τὸ περισσὸν βλάπτει, καὶ τὸ μέτρος ὠφελεῖ: † ἀδικεῖς ψέγων ἐμὲ τοσοῦτον, ὡς ἔγωγε πϋνθάνομαι ὁσημέραι. καὶ ἴσθι ὅτι ἐξεναντίας, εἰ μὴ τοσοῦτον ἐπήνεις βαρέως ἔφερον. ταύτην δοκεῖ μοι τὴν γνώμην ἔχειν ὅμηρον, τὸν τῶν ποιητῶν πατέρα. ὅστις εἴρηκε που τῶν αὐτοῦ ποιημάτων μήτ’ ἄρμε μάλ’ αἴνεε, μήτέ τοι νείκει εἰδὼς, οἶμαι ὅτι ἐν παντὶ πράγματι, το μεν περιττὸν λυμαίνεται, τὸ δὲ μέτριον ὠφελεῖ: † 23. Ἐσὺ καὶ ἠξεύρεις πολλὰ, καὶ γράφεις πολλὰ· ὅτι εἰς τὸ στόμα σου αἱ βρύσαι τῶν μαθημάτων εὑρίσκονται· καὶ γληγορότερον ἤθελε λείψειν νερὸν ἀπὸ τὸ πηγάδη καὶ ἀπὸ ταῖς βρύσαις, παρὸ ἀπὸ ἐσέναν ὕλη τῶν λόγων· ἐγὼ παρακαλῶ σε ἂν δὲν γράφω σϋχνὰ νὰ μὴν θαυμάζεσαι, ὅτι πτωχὸς πολλὰ ἦμε ἀπὸ λόγϊα. καὶ ἂν καθημέραν δὲν ποτίζομαι ἀπὸ τὰ βιβλία, δὲν ἀπομένη ἄλλο σὲ μέναν παρὸ ἡ σιωπὴ: † σὺ πολυμαθής τις ὢν, πολλὰ καὶ γράφεις· οἱ γὰρ τῶν λόγων πηγαὶ ἐν τῶ σῶ οἰκοῦσι στόματι. μᾶλλον δὲ τὰ φρέατα καὶ τὰς πηγὰς ἐπιλείπειν, ἢ σὲ ἀπορεῖν ὕλης τῶν λόγων ἐγὼ δὲ εἰ καὶ μὴ πρὸς σὲ συνεχῶς ἐπιστέλλοιμϊ, ὅπως μη θαυμάζεις ἀντιβολῶ. ἀπορία γὰρ ἐμοὶ μεγίστη τῶν λόγων καθέστηκε εἰ δὲ μὴ ὁσημέραι ἀρδοίμην ἐκ τῆς τῶν βιβλίων πηγῆς, οὐδὲν ἄλλοι μοι λείπεται πλὴν τὸ σιωπᾶν: † 2̅4̅̅. Crusius writes 24. with a vertical line on top of the number. Ἂν τινὰς βλέπη τὸ πῶς δὲν γράφω συχνὰ πρὸς ἐσέναν, εἰς τοῦτο μου ἤθελε σϋμπαθήση. ἠξεύροντας ὅτι ὁ φόβος μὲ πείθει καὶ ἡ χον-τροσύνη. ἀλλὰ ἐσὺ νὰ σιωπᾶς τόσον καιρὸν μὲ τὸ θέλημά σου, δὲν ἠξεύρω τὶ πρᾶγμα θέλεις εὕρει νὰ εἰπῆς, τὸ ὁποῖον νὰ σὲ εὐγάλη, ἀπὸ κατηγορίαν μεγάλην: † οἶμαι τινὰ καίπερ ὁρῶντα, ὅτι συνεχῶς οὐκ ἐπιστέλλω σοι, καὶ τοῦτο μοι συγγνώμην ἀπονεῖμαι. ἀκριβῶς εἰδότα ὅτι ὑπὸ φόβου καὶ ἀμαθίας διδάσκομαι. σὺ δὲ τοσοῦτον χρόνον σιγῶν, καὶ ταῦτα ἑκὼν. οὐκ οἶδ’ ὅτι ἂν ἔχοις εἰπεῖν, ὅπερ σε τῆς μεγάλης ἐξαιρήσεται μέμψεως:† 24. σημεῖον μεγάλον κρατῶ, ὅτι με ἐνθυμάσαι, καὶ μὲ ἀγαπᾶς, καὶ σὲ κόπτει δϊὰ λόγου μου, ὅταν μου γράφεις. τὸ ὁποῖον ὅσον συχνὰ τὸ κάμνης, τόσον περισσοτέραν χάριν μοῦ δίδεις. ὅτϊ κάμνεις με νὰ γρικῶ, ὅτι δὲν λείπω ἀπὸ τὸν νοῦ σου. ἀλλὰ εἶμαι πάντοτε μετὰ σέναν ἀντάμα. διὰ μέσου τῆς ἐνθυμήσεως. τῆς ὁποίας τὸ μέσον εἶναι τὸ νὰ γράφεις; † Τεκμαίρομαι τὰ μέγιστα, ὅτι δϊὰ μνήμης ἄγεις ἡμᾶς, καὶ φιλεῖς, καὶ λόγων ἡμῶν ποιεῖς, ὅταν πρὸς ἡμᾶς γράμματα δίδως. ὅπερ ὅσον ἂν ποιῆς συνεχῶς τοσοῦτον μᾶλλον, ἡμῖν χαρίζει. καθίστης γάρ μοι γινώσκειν, ὅτι οὐκ ἄπειμί σου τῆς διανοίας, ἀεὶ δὲ σύνειμί σοι. δϊὰ τῆς μνήμης, ἥσπερ τὸ γράφειν μέγιστον διατελεῖ τεκμήριον:† 25. Ἂν τινὰς ἤξευρε ὅτι μέσα εἰς τοὺς λόγους ζῶντας καὶ ἀναπνέοντας, διὰ νὰ εἰπῶ ἔτζη, ἀμελεῖς γράφειν, ἤθελεν ἀποφασίσειν ἐναντίον σου, ὅτι μας ἀλισμόνισες. ὁ ὁποῖος καὶ τὸ νὰ λέγεις καὶ τὸ νὰ γράφεις εὔκολα τὰ ἔχεις. καὶ ὄχι ἐσὺ μόνον, ἀλλὰ καὶ ὅποιος ἄλλος, ἔχοντας ταῦτα, καὶ ἀπόκι σϊωπᾶ, φανερὸν εἶνε, ὅτι δὲν τὸ κάμνει διὰ λείψιμον λόγων, ἀλλὰ δι’ ἀλησμονίαν, ἢ ὑπεριφάνειαν. ἐγὼ τὸ λοιπὸν ποῦ ἠξεύρεις καὶ πάντοτε εἰς ὅτι καὶ ἂν θέλης σοῦ πείθομαι. ὡς καὶ τὴν σϊωπὴν χρεωστῶ νὰ σοῦ τὴν πλη-ρώσω, μὲ τὸ νὰ σὲ χαιρετήσω. χαιρετῶ σε το λοιπὸν, καὶ ἂν μὲ ἀγαπᾶς, καὶ ὄχι. καὶ ἂν θέλης γράφε, καὶ ἂν σοῦ εἶνε γλυκὺ μὴν γράφεις, οὔτε χαιρέτα μας ἂν θέλης. καὶ μὲ ὅλα τοῦτα, πάλιν φίλος σου ἦμε, καὶ ἤξευρε πῶς λέγω ὅλην τὴν ἀλήθειαν:† εἴτις ἐγίνωσκεν ὅτι ἐν λόγοις ζῆς καὶ πνέεις, ἵν’ οὕτως εἴπω, ἀμελεῖς τοῦ πρὸς ἡμᾶς γράφειν, καταψηφίσαιτο ἂν σου τὴν πρὸς ἡμᾶς λήθην. ὅστις καὶ τὸν λόγον, καὶ τὸ γράφειν πρόχειρον ἔχεις οὐ μόνον δὲ σὺ, ἀλλὰ καὶ ὃς ἂν ἔχη ταῦτα εἶτα σιγᾶ, δῆλος ἐστὶν, ὅτι οὐ ταῦτα ποιεῖ δι’ ἔνδειαν λόγων, ἀλλ’ ἢ διὰ λήθην ἢ ὑπεροψίαν. ἔγωγε τοίνυν ὃν οἶδας ἀεὶ πειθόμενον σοι, καὶ τὴν σιωπὴν ὀφείλω σοι ἀμείψασθαι προσρήσει. τοιγαροῦν χαῖρε. καὶ εἴ με φιλεῖς, καὶ οὐ. καὶ προσέτι εἰ βούλει γράφε, καὶ εἰ ἔστι σοι ἡδὺ, οὕτε γράφε, οὔτε προσαγόρευε. καὶ ἐν πᾶσι τούτοις, φίλος εἰμί σοι, καὶ ἴσθ’ ὅτι πάντα ἀληθῶς λέγω:† 26 ἔλαβα τὴν γραφήν σου ἀπὸ τὸν δεῖνα τὸν φίλον μας καὶ τὸν συμαθητήν μας. καὶ ἐχάρικα πολλὰ μέρος ὅτι ἔμαθα πῶς ἀπέλαυσες τήν ἀληθινὴν παίδευσιν τῶν γραμμάτων εἰς τὴν πάδουβαν, καὶ ὅτι κάμνεις καὶ καρπὸν, ἄξιον τοῦ γένους τῶν γραικῶν. ὑγίαινε. καὶ ὡσὰν σὲ ἐνθυμοῦμε ἐγὼ, ἐνθύμου καὶ σὺ ἐμένα.† ἐδεξάμην τὴν σὴν ἐπιστολὴν παρὰ τοῦ δεῖνα τοῦ κοινοῦ φίλου καὶ συμφοιτητοῦ. καὶ ἥσθην τὰ μέγιστα. τομὲν ὅτι ἀπέλαβες ἐν παταβίω τῆς ἀληθοῦς παιδεύσεως τῆς σοφίας, τὸ δὲ, ὅτι καὶ καρπὸν ποιεῖς ὡς πυνθάνομαι, ἄξια τῆς ἑλλάδος καὶ τοῦ ἡμετέρου γένους πράττων. ἔρρωσο. καὶ ὑμῶν ἐναλλάξ μέμνησο: † 27. Ἐδέχτικα τὴν γραφήν σου χαρούμενος ἔσοντας καὶ πολὺς καιρὸς ἔνε ὅποῦ μὲ γραφήν σου δὲν μᾶς ἐχαιρέτισες.τὸ λοιπὸν διαβάζοντάς την, ἐπαίνεσα τὴν ἀρετὴν ὁπου ἔχεις, εἰς τὰ λόγια, καὶ τὴν χάριν τὴν ἀθηναίϊκην. ἠξεύροντας καὶ τοῦτο καλὰ, ὅτι εἰς τὴν ὀμορφίαν τῶν ἐπιστολῶν ἐνίκησές με.γράφε λοιπὸν ἔτζι πάντα, καὶ νίκα με. ἤξευρε δὲ, ὅτι ὅταν μου γράφεις χαίρομαι, καὶ εἰς τὸ αὐτὸ πάλιν, λυποῦμαι, ζητῶντας μου νὰ σοῦ ἀπολογηθῶ, πρὸς ἐκεῖνα ποῦ γράφεις. Διότι τὶ ἤθελα ἠξεύρω ἐγὼ νὰ εἰπῶπρὸς μίαν γραφὴν τεχνικὴν, καὶ εἰς τὴν ὁποίανἡ γλῶσσα μου, δὲν ἔνε συνειθισμένη.τὸ λοιπὸν διὰ νὰ μὴν πολυλογῶ.γράφε ἐσὺ πλέον συχνὰ, καὶ νίκα με:† χαίρων ἐδεξάμην τὰ σὰ γράμματα.πολλοῦ χρόνου παριππευκότος, ἐξότουπερ δϊὰ γραμμάτων ἡμῶν οὐκ ἠσπάσω. ἀναγνοὺς τοίνυν ταῦτα, ἐθαύμασὰ σουτὴν ἐπὶ τοῖς λόγοις ἡδύτητα, καὶχάριτα τὴν ἀττικὴν.εἰδὼς μέντοι τοῦτο ἀκριβῶς, ἐπὶ τῶ τῶν ἐπιστολῶν κάλλει νενίκημαι ὑπὸ σοῦ. οὕτως ἀεὶ τοίνυν γράφε καὶ νίκα.ἴσθι δ’ ὅτι πρὸς ἡμᾶς ἐπιστέλλοντός σουχαίρω κατ’ αὐτὸ καὶ ἀνϊῶμαι.ἀποκριθῆναι ἀπαιτουμένου, πρὸς ἃ γράφεις.τὶ γὰρ εἰδείην ἂν εἰπεῖν, πρὸς ἐπιστολὴν οὕτως ἀττικίζουσαν, καὶ πρὸς ἣν ἡ γλῶττα μου οὐκ ἐθάς ἐστι φθέγγεσθαι τοιγαροῦν ἵνα μὴ μακρηγορῶ, συνεχέστερον αὐτὸς γράφε, καὶ νίκα ἐμέ:† 28. ἐχθὲς βραδύ ἔλαβα δύο σου γραφὲςταῖς ὁποίας ἀνέγνωσα μεταχαρᾶς. ἀλλὰ διὰ τὴν ὑπόθεσϊν ποῦ ἠξεύρεις δὲν ἐθυμήθης νὰ μοῦ γράψης.νὰ ζῆς μὲ τὸ πρῶτον δός μου εἴδησϊν. χαιρέτα ἀπὸ λόγου μου τὸν δεῖνα τὸνκαλὸν ἄνθρωπον, καὶ γληκόν μου φίλο:† περὶ δείλην ὀψίαν, ἐδεξάμην δύο σου ἐπιστολὰςἃς ἀνέγνων πῶς δοκεῖς χαίρων.περὶ δὲ ἧς οἶσθα ὑποθέσεωςἐπιλελῆσθαί μοι δοκεῖς, δι’ ἣν οὐκ ἐπῆλθε σοιγράψαιἀλλὰ πρὸς θεοῦ περὶ τούτου τὴν ταχίστην μοι μήνυσον:ὡς ἀπ’ ἐμοῦ τὸν δεῖνα τὸν ἀγαθὸνκαὶ γλυκύν μοι φίλον προσαγόρευσον:† 29. οἱ φρόνιμοι ἄνθρωποι ἕνα μέροςκαλὸ κρατοῦν τοῦτοκαὶ βέβαια ἔνε φρονίμου, νὰ ἐπιτύχη τινὰς διδάσκαλον καλὸν πρὸς τὴν μάθησϊν τῶν γραμμάτων, καὶ ἄσκησιν τῆς ἀρετῆς καὶ τῶν ἠθῶν.διὰ τὰ ὁποῖα τιμᾶταιτινὰς εἰς τοὺς ἀνθρώπους, καὶ ἔχει καὶ καλὸν ὄνομα ἐκεῖνος ὅστις μανθάνει, καὶ εἰς τὴν τιμήν του εἶνε ὡς γέροντας.τὸ λοιπὸν ὡς μου γράφεις καὶ εἶπαν καὶ οἱ γραμματοφόροι, ἐπίτυχες διδάσκαλον μὲ τὸν ὁποῖον καὶ εἰς τὰ ἤθηκαὶ εἰς τὴν γνῶσιν, δὲν εὑρίσκεται ἄλλος νὰ τερϊάση.καλορίζικον λοιπὸν σὲ ἔκρινα, καὶ μεταχαρᾶςἤθελα ἔλθη καὶ ἐγὼ, ἂν δὲν μοῦ ἔλιπεν ἂν πρὸς,χωρὶς γὰρ αὐτὰ, ὡς λέγει δημοσθένης, δὲν γίνεταιὅσον κάμνη χρεία.καὶ ἂν ὁ καιρὸς καὶ ἡ τύχη μου βοηθήση,νὰ ἔχω μόνον ὅσα ἔνε ἀκανετὰ,διὰ τὴν τροφήν μου, θέλεις με ἰδεῖνὰ ἔλθω τὸ γληγορότερον:† ἓν μέρος εὐδαιμονίας οἱ σώφρονες κρίνουσι, (τωόντιhyphen below the word δὲ καὶ ἐστὶ) τὸ τυχεῖν τινὰ διδασκάλουἐπιτηδείου, εἰς τὴν τῶν μαθημάτων ἄσκησιν, τῆς ἀρετῆς τε καὶ τῶν χρηστῶν ἠθῶν.δι’ ἃ τὶς ἐν ἀνθρώποις καλῶς ἀκούει,καὶ δεδοξασμένος ἀναδείκνυται.καὶ μᾶλλον εἰ σώφρων εἴη ὡς γηραιὸς.ὥσπερ τοίνυν γράφεις, καὶ εἶπον μοι καὶ οἱγραμματοκομισταὶ.ἔτυχες διδασκάλου.ὧ ἄλλος ἐν συνέσει καὶ χρηστοῖς ἤθεσιν οὐκ ὁμοιοῖ.εὐδαιμόνισά σε τοίνυν τοιούτω χρώμενος, καὶ ἀφικοίμην ἄν καὐτὸς, εἰ μὴ χρημάτων ἀποροίην.ὣν ἄνευ, ὥς φησι δημοσθένης, οὐδέν ἐστιγενέσθαι τῶν δεόντων.εἰ δὲ μοι ὁ καιρὸς καὶ τὸ διαμόνϊον συμπράξαιὥστε τῶν περὶ τῆς τροφῆς ἀναγκαίων ἀπορῆσαι,ὄψει με πρὸς ὑμᾶς τὴν ταχίστηνἀφιγμένον:† 30. Πολλὰ μὲ ἐπαρηγόρησες μὲ τὴν γραφήν σου,ὁποῦ ὡραμάϊ ἀπόκαμα εἴς τὰς δυστυχίας, ἀλλὰ τὶ νὰ κάμω, ποία τέχνη ἤθελεν εὑρεθῆ νὰ μὴν ἐγένησα τὰ ἔγϊναν. ὅμως ἀπὸ τὰλόγϊα τὰ ἐδικά σου, βλέποντας πῶς φιλάνθρωπα μὲ νουθετεῖς, νὰ ὑπομένωεἰς κάθε τρόπον, πρέπει νὰ πείθομαι.ὅτι δὲν ἔνε δυνατὸν νὰ γένη αλέως,παρὰ καθὼς ἐσϋνέβησαν. ξεύρω σε γὰρὅτι ἦσε καλὸς νὰ βοηθῆς καὶ μὲ λόγον καὶ ἔργον:† Ἐπαρεμυθήσω με ταμάλιστα τοῖς σοῖς γράμμασιν, ὅστις ἤδη ἀπείρηκα ταῖς δυστυχίαις.τὶ δὲ ἄρα ποιῆσαι ἔχω, μὴ γενέσθαι ἃσυνέβη; τοῖς οὖν σαυτοῦ φιλανθρώποιςλόγοις θεωρῶν, πῶς νουθετεῖς ἀνέ-χεσθαι παντὶ τρόπω, τούτου χάρινχρὴ πείθεσθαί σοι, καλῶς συμβουλεύεινοὐ γὰρ οἵον τέ ἐστιν ἄλλως γενέσθαι, ἢὡς ταῦτα συνέβη. γϊνώσκω οὖν σε θησαυρὸν ἀγαθὸν εἰς τὸ συναγωνίζεσθαι, λόγω καὶ ἔργῳ. 31 Πιστεύω ὅτι ἀπὸ τὸ φὴν ἔγινες τέτοιος, ὅτι καὶ φίλους καὶ ἐδικοὺς ξεχάνεις. τὸ ὁποῖον καὶ ἀδικΐας καὶ χοντροσύνηςἔνε σημάδη. διότι κοντᾶ τέσσαρες ἢ Ϛ μῆνεςδὲν μᾶς ἔγραψες. ἂν τὸ λοιπὸν τὸ καμνης μετὸθέλημά σου, ἀδικεῖς πολλὰ. εἰ δὲ στανίω σου,(καλὰ καὶ καμίαν ἀφορμὴν πιστεύω νὰ μὴν ἔχης)Κάμε νὰ γνωρίσωμεν μὲ ἔργον ἀπὸτώρα καὶ ἀμπρὸς:† οἶμαι σε ὑπὸ τρυφῆς, τοῖον γενέσθαι, ὥστε καὶ φίλων, καὶ τῶν γένει προσηκόντων ἐπιλελῆσθαι. ὅπουἐστὶ σημεῖον ἀδικίας καὶ σκαιότητος. ἐπεὶ δος ἢ εος μῆν ἐστιν οὑτοσὶ, ἐξότουπερ οὐκ ἐγραψας ἐμὲν τοίνυν ἑκουσίως τοῦτο ποιεῖς τὰ μάλιστα ἀδικεῖςεἰ δὲ ἀκουσίως, (καίπερ ἐμοῦ νομίζοντος μηδὲν συζεῖν σε πρόφασιν εἰπεῖν) ποίησον ὑμᾶς γνῶναι ἔργω τὸ ἀπὸ τοῦδε:† 32. Ὁμολογούμενον ἔνε ἀπὸ ὅλους, ὅτι τοῦ καλοῦ ἀνθρώπου, ἔργον ἔνε, νὰ λέγει πάντοτε καλὸν διὰ ὅλους, ἢκἀλοὶ νὰ ἔνε ἢ ἄτυχοι, καὶ μάλιστα ὅταν δὲν τὸνβιάζει τινὰς. καὶ ἐξαναντίον τοῦ ἀτύχουεἶνε, ὁμοίως διὰ καλοὺς, ὡσὰν καὶ διὰ κακοὺς, νὰ λέγει πάντοτε κακὸν, ὅσον δύναται καὶ πολλαῖς φοραῖς, καὶ ἔξω ἀπὸ τὸν καιρὸν, καὶ ἀπὸ τὸ πρέπον. καὶ τὶ θέλοντας νὰ εἰπῶ, ἀρχίζω τὴν ἐπιστολὴν ἀπὸ τέτοια λόγια;μὲ ὀνλϊγολογίαν σου λέγω, ὅτι ἤξευρε καὶ δὲνμὲ λανθάνεις, ὡσὰν θαρῆς, ἄντε ἂν μὲ ἐπαινῆς, ἄντε ἂν μὲ ψέγης. καὶἂν μὲ ἐπᾶινῆς, ἐπαινῆς τὸν ἑαυτὸν σου, καὶ ἂν μὲ ψέγης, τὸ ὅμοιον. διατὶ ἐγὼδὲν εἶμαι ἄξϊος οὔτε ἐπαίνου (ωσὰν ἄλλους, μήτε ψόγον ὡς ἐλπίζω:† οἶμαι πάντας ὁμολογεῖν, ὡς χρηστοῦ τοὺς τρόπους ἔστιν ἀνδρὸς ἀεὶ εὖ περὶ πάντων λέγειν. εἴτε τούτουἄξϊον, ἢ μὴ. καὶ ταῦτα μηδενὸς ὄντος τοῦ ἀναγκάζοντος. τοὔμπαλιν δὲ κακοήθους,τοὺς ἀγαθούς ὥσπερ καὶ τοὺς φαύλους δϊασύρειν, κατὰ τὸ δυνατὸν αὐτῶ. πολλάκϊς δὲκαὶ παρὰ τὸν καιρὸν, καὶ πέρα τοῦ προσήκοντος.τὶ δὲ βουλόμενος εἰπεῖν, ἐντεῦθεν τοῦ γράμ-ματος ἄρχομαι; δηλῶ σοι διὰ βραχέων, ὡς οὐ λέληθάς με, (καθάπερ ἴσωςνενόμηκας) εἴτε καλῶς με λέγεις, εἴτε κακῶς. εἰ οὖν τὰ ἐμὰ διὰτιμῆς ἄγεις, σαυτῶ μεγίστηνπροξενεῖν δόξαν, ὡς καὶ τοὐναντίον.ἐπεὶ ἐγὼ, οὔτε δόξης (ὥσπερ ἄλλοι)οὔτε μήν κατηγορίας οὐκ εἰμὶ ἄξιος,ὡς πέποιθας:† 33. ἐχθὲς τὸ ταχὺ ἐδέχτικα τὴν ἐπιστολήν σου,τὴν ὁποῖαν ὅταν ἐδϊάβασα, ἔβαλα εἰςτὸν νοῦ μου, ὅτι σοῦ χρεωστῶ μεγάλην χάριν.ἔσοντας καὶ τὸ μέγεθος τοῦ καιροῦ, καὶ τὸδιάστημα τοῦ τόπου, δὲν ἐδυνήθη νὰ σὲκάμη νὰ μὲ ἀλισμονήσης. ἀλλὰ πάντα νὰ ἐνθυμᾶσαι δϊὰ λόγου μου,καὶ νὰ σὲ κόπτη, νὰ μὲ κάμνης νὰ γροικῶτὴν φιλίαν σου, ὅσον δύνασαι. καὶ μὲ λόγον.καὶ μὲ ἔργον, καὶ μὲ κάθε τρόπον ποῦ δύνασαι:† χθὲς ἕωθεν τὰ σα ἐδεξάμην γράμματα,οἷσπερ δὴ ἐντυχὼν, ὠήθην ὅτι μέγαλην σοιτὴν χάριν ὀφείλω. ἐπεὶ περοὔτε χρόνου μῆκος, οὔτε τόπουδϊάστημα, ἠδυνήθη, λήθην σοιἐμπολῆσαί μου. ἀλλὰ ἀεὶ τὰ ἐμὰ δϊὰ μνήμης ἄγειν,καὶ φροντίζειν τοῦ δηλοῦν ἐμοὶ τὴν πρὸς ἐμὲ σου φιλίανκατὰ τὸ δυνατόν σοι, καὶ λόγῳ, καὶ ἔργω.καὶ παντὶ τρόπῳ, ὥσπερ ἂν δύνη:† 34. Πιστεύω ὅτι θαρεῖς καὶ σὲ ἐξέχασα,τὸ ὁποῖον ὁ θεὸς νὰ βλέπει, ἔσοντας καὶ ἄρχησα πολλὰ νὰ σὲ χαιρετήσω, μὲ ἐπι-στολὴν. διὰ τὸ ὁποῖον δὲν λυποῦμαι.ἔσοντας καὶ ἠξεύρω ὅτι ἀπὸ πολλὴν δοκϊμὴν μὲ ἐγνώρισες. ὅτι γληγοροτέρον ἤθελαἀλισμονήσω τὸν ἐμαυτόν μου παρὰτέτοιον φίλον, ὡσὰν ἐσένα.καὶ πρὸς ἐσέναν δὲν μοῦ κάμνουν χρείατέτοια λόγϊα. ἐπεὶ ἠξεύρω, ὅτι τὴναὐτὴν γνώμην ἔχεις. ἐκεῖνο ποῦνεἐπίλοιπον αἰτίας διατὶ δὲν σοῦ ἔγραψα,ἂν τύχη ἐπιθυμεῖς νὰ μάθης. τοῦτοθέλω σοῦ τὸ μηνύσω μὲ περισσότερα λόγϊαεἰς ἄλλην γραφὴν. διὰ τῶρα ἤξευρε μόνονὅτι ἔχω νὰ κάμω πολλὰ. τὸ ὁποῖον μὲ ἐμποδίζει νᾶ σοῦ γράφω συχνὰ:† οἶμαι σε ὑποπτεύειν, ὅτι σοῦ τὸ παράπαν ἐπελαθόμην (ὅπερ ἀπειργώη Θεὸς) ἐπείπερ διὰ μακροῦ σετοῖς γράμμασιν οὐκ ἠσπασάμην. ἐφ’ ὧπερἴσθι με μὴ ἀνϊώμενον, εἰδόταὅτι οὐκ ἀποβραχείας τῆς πείρας ἐμὲ ἔγνως.θᾶττον γὰρ ἂν ἑμαυτοῦ ἐπιλαθοίμην,ἢ τοιούτου ἀνδρὸς οἷος ἀυτὸς.Ἀλλ’ ὀυ τοιούτων μοι πρὸς σὲ δεῖ λογων,ταυτά μοι δοξάζοντα.ὅπερ δὲ αἴτιον τοῦ μὴ πρὸς σὲ γράψαι,τοῦτ’ ἴσως μάλιστα ποθεῖς ἀκοῦσαι.ἴσθι δὲ με τοῦτο δϊὰ πλειόνων, ἐν ἐτέρα γραφῆ δηλῶσαι. τὸ δὲ + νῦν εἶναι τοῦτο μόνον μή σε λανθανήτω, τὸ μεγίστηνἀσχολίαν δηλαδὴ ἄγειν, ὅπερ μοιτοῦ πρὸς σὲ γράφειν πάνυ ἐμποδὸν καθέστηκε:† 35. ἐγὼ ἔχοντας τὴν ἔννοιάν σου πάντοτε, καὶἐρωτῶ κάθε ἕναν δϊὰ λόγου σου, καὶ ἂν ἀκούω καὶ τινὰν νὰ λέγη διὰ σὲ χαίρομαι.καὶ περισσότερον ὅταν σοῦ γράφω.διατὶ φαίνεταί μου ὅτι βλέπω σε ὀμπρός μου, καὶ συνομιλῶ μὲ ἐσέναν.οὐδὲ, δὲν ἠξεύρω πῶς μὲ τρατάρεις,ὁποῦ οὐδὲ καμίαν γραφήν σου ἔλαβα,ὡραμάϊ ἕναν χρόνον τῶρα.ὑγίαινε, καὶ μὴν ἀμελεῖς τὸ χρέος τῆς φιλίας:† ἔγωγε ἀείποτε τῇ περὶ σοῦ μνήμη συνὼν, πάντων πϋνθάνομαι περὶ σοῦ, χαίρω τὲ καὶὡς οὐδεὶς ἀνὴρ τὰ περὶ σου ἢ τινός μοι διηγουμένου, ἀκροώμενος.ἢν δὲ καὶ πρὸς σὲ γράφω, τοῦτ’ ἤδη τὴν ἡδονὴν μνηστεύει ἀθάνατον.δοκῶ γὰρ μοι τότε, ὡς παρόντα σε ὁρᾶν, καὶἐμοὶ δϊαλεγομένω σϋνεῖναί σοι.σὺ δὲ, οὐκ οἶδ’ ὅντινά μοι δοκεῖς τρόπον προσ==φέρεσθαι ὃς οὐδὲ μίαν ἐδεξάμην παρὰ σοῦ,ἤδη τρέχοντος ἑνὸς ἔτους.ἔρρωσο, καὶ τοσαύτη σοι μὴ ἐγγινέσθω λήθη τοῦ φιλικοῦ καθήκοντος:† 36. Πολὺς καιρὸς ἔνε ἀφόντις μὲ πολλὴν δοκϊμὴν ἔμαθες πόσον μὲ κόπτει δϊὰ λόγου σου.ἔσοντας καὶ ὅταν σε ἐνθυμηθῶ, ἐρχομένουἀνθρώπου αὐτοῦ, δὲν δύνομαι νὰ βαστῶτὴν σιωπὴν ἀλλὰ ἂν ἦτον δυνατὸν,μέραν καὶ νύκταν, δὲν ἤθελα σχολάσειγράφοντας πρὸς ἐσέναν:† πολὺς ἤδη χρόνος, ἐξότουπερ δϊὰ πολλῆςτῆς πείρας, ἀκρϊβῶς ἔγνως, ὅσην περὶ τῶν σῶν φροντίδαπεποίημαι.καὶ γὰρ ὅταν εἰς νοῦν ἐπέλθοι μϊ τὰ σὰ,ἀφικνουμένου τϊνὸς αὐτόσε, οὐ δύναμαιτὴν σιωπὴν ἐν ἑμαυτῶ ἐπισχεῖν.μᾶλλον δὲ, εἰς τοῦθ’ οἷόν τε εἴη, νύκτωρκαὶ μεθ’ ἡμέραν, οὐκ ἂν λήξαιμιἐπιστέλλων πρὸς σὲ:† 37. Ἐγρίκησα ἀπὸ πολλοὺς πῶς μὲ ἀγαπᾶς, καὶ ὁλοένα μὲ ἐνθυμᾶσαι, τὸ ὁποῖον σὺ ἀτός σουτὸ κάμνεις ψεῦδος, καὶ εἶσε ἀφορμὴ εἰς ἐμένανὰ μὴν πιστεύω, νὰ μὴν πιστεύω τὰ λόγια ἐκείνων ποῦ σὲ ἐπαινοῦν πρὸς ἐμέναν.ἔσοντας καὶ ἐκ πολλοῦ κρατεῖς ἔχθρα, καὶ δὲν μᾶς ἔγραψες:† παρὰ πολλῶν ἐπυθόμην ὡς με φιλεῖς. καὶ διὰ παντὸς ἐπὶ νοῦνἔρχεταί σοι τὰ ἐμὰ. ὅπερ αὐτὸς ἔργω ψευδῶς ποιεῖς.καὶ ὑπάρχεις αἴτιος ἐμοὶ, τοῦ μὴ πείθεσθαι τοὺς λόγους τῶν ἐπαινούντων σε. πολλοῦ παριπευκότος χρόνου, ἐξότουπερνενόμικάς με ὡς ἐχθρὸν, καὶ οὐδόλως ἔγραψας:† 38. δϊὰ τὸν δεῖνα τὸν φίλον μας ἔμαθα πῶς ἔνε αὐτοῦ.τὸν ὁποῖον ἂν μιλήσης μετ’ αὐτὸν, χαιρέτησε τονἀπὸ μέρους μου, καὶ εἰπέ τον, πῶς ἐγὼκαὶ ζωντανὸς καὶ ἀποθαμένος,πάντα θέλω ἦστε φίλος του, ἄντε αὐτὸς,ἔνε φίλος, ἄντε ἐχθρὸς:† περὶ τοῦ φίλου ἡμῶν δεῖνα ἐπυθόμην ὅτι αὐτοῦ ἐστι.ὅπερ ἐὰν ἐντύχης, προσαγορεύσας αὐτὸν λέγε, ὅτι ζῶν τε καὶ τεθνηκὼςδϊὰ πάντα αὐτῶ φίλος ἔσομαι,καὶ ἐχθρῶ καὶ φίλω ὄντι:† 39. μὲ ὀλιγολογίαν μου φαίνεται δϊὰ τῶρα,πρέπει νὰ μάθης δϊὰ λόγον μου,ἔστοντας καὶ καιρὸν δὲν ἔχω, νὰ σοῦγράφω πολλὰ πράγματα.μόνον πῶς ὑγϊαίνω καὶ χαιρετῶ τοὺς φίλους.τοὺς ὁποίους ὡς ἐλπίζω γλήγορα θέλωἰδεῖν, ἀντάμα μὲ σέναν :† διὰ βραχέων δοκεῖ μοι τανῦνμαθεῖν σε περὶ ἐμοῦ χρῆναι,καιροῦ μὴ ὄντος, περὶ πολλῶν ἐπιστέλλειν σοι. ἓν δὲ μόνονὅθ’ ὑγιαίνω τὲ, καὶ τοὺς φίλους ἀσπάζομαιοὕστινας καθάπερ μοι δοκεῖ, οὐκ εἰςμακρὰν μετὰ σοῦ ὄψεσθαι:† 40. Δὲν κάμνει τὸ χωρίον καλοὺς, καὶ ἡ χώρα κακοὺς.ἀλλὰ αἱ συντροφίαι, μὲ καλοὺς καὶ μὲ κακοὺς.τὸ λοιπὸν ἂν θέλης νὰ γένουν τὰ παιδία σου καλὰ,καὶ ὄχι κακὰ, πέμπε τα ὄχι εἰς κακοὺς ἀνθρώπους,ἀλλὰ εἰς φιλοσόφους, εἰς τοὺς ὁποίους παγένοντακαὶ ἡμεῖς, ἐμάθαμεν τὰ καλὰ. διατὶ ἡ ἀρετὴ μὲἄσκησι καὶ κόπο ὑποκτίζεται. καὶ δὲν ἐμπένειεἰς τὴν ψυχὴν μόνη, ὡσὰν τὴν κακΐαν :† οὔτ’ ἀγαθοὺς κώμη ποιεῖ, οὔτε κακοὺς πόλις,ἀλλ’ αἱ τῶν κακῶν κἀγαθῶν ὁμιλίαι.εἰ βούλει τοίνυν τοὺς σοὺς παῖδας, σπουδαίους, καὶ μὴφαύλους γενέσθαι, οὐκ εἰς πονηροὺς ἀνθρώπων,ἀλλ’ εἰς φιλοσόφους πέμπε. πρὸς οὓςκαὶ ἡμεῖς ἀπερχόμενοι, τὰ καλὰ ἐδιδάχθημεν.ἀρετὴ γὰρ ἱδρῶτι τε καὶ μόχθω μανθάνεται, καὶ οὐκ εἰσέρχεται μόνη εἰς τὴν ψυχὴν ὡς ἡ κακΐα:† 41. Πρᾶγμα κανένα δὲν πιστεύω νὰ δυνηθῆτόσον, ὅτι νὰ μὲ κάμη, νά σὲ ἀλισμονίσω.μάλϊστα νὰ σὲ ἐνθυμοῦμαι πᾶσα ἡμέρα περισσότερον.καλὰ καὶ πολλαῖς ἀφορμαῖς σϋνέβησαν ἀνάμεσαεἰς τοὺς δύο.Τὶ θέλεις νὰ κάμω ὅταν σιωπᾶς τόσον;νὰ γένω παρ’ εὐθὺς ἐχθρός σου; καὶ πῶς ἔνε δυνατὸν νὰ δύναται περισσότερονἡ σιωπὴ παρὰ τὴν φιλίαν τῶν σπουδαίων;ἐγὼ τόσον διὰ λόγου μου, οὐδόλως θέλει ἦστενἀληθὴς ἡ παροιμΐα ποῦ λέγει, ὅτι τὸ νὰ μὴνχαιρετᾶ τινὰς, τοῦτο ἐχάλασε πολλαῖςφιλίαις. ἂν καὶ ἐσέναν δὲν φαίνεται ἔτζι,ἐλπίζω καλὰ ὅτι ἡ φιλία μου, πρὸς ἐσένανὰ δυνηθῆ τόσον, ὅτι νὰ σὲ πείσει, νὰ μὴν πιστεύεις νὰ ἔνε κανένα μέσον νὰἀφανίσει τὴν φιλίαν μας:† οὐδὲν τῶν ἁπάντων μοι δοκῶ τοσαύτην ἄν ποτε σχεῖν τὴν δύναμϊν,ὥστε μοι τὰ περὶ σοῦὲ φυγεῖν μου τὴν μνήμην.τοὔμπαλιν δὲ, τοῦ ὁσημέραι με τῆ τῶν σῶν μνήμη συζῆν.εἰ καὶ οὐκ ὀλίγαι συνέβησαν ἐκατέροις ἀφορμαὶ.τὶ δ’ ἄρα ποιῶ τοσοῦτον σου τὸ τῆς λήθης ὕδωρ πεποκότος;δι’ ἀπεχθείας γενόμαί σοι παραχρῆμα;καὶ τὶς τὸ σιγᾶν τῆς τῶν σπουδαίων φιλίας δύνασθαι μεῖζον ἀποφῆναι; ἐγὼ μὲν τοκατ’ ἐμὲ, οὐδόλως τὴν παροιμίανἀληθεύειν ἠγοῦμαι, τὴν πολλὰς φιλίας, τὸ ἀπροσήγορον, διαλύσαιφάσκουσαν. εἰ καὶ τἀναντία δοξάζεις,ἀλλὰ πέποιθα τὴν ἐμὴν φιλίαν τοσοῦτονδυνηθῆναι, ὥσται πεῖσαι, οὐδὲν ὅλωςεἶναι αἴτιον, δι’ οὗπερ ἐξαληφ-φθείη, ἡ ἐν μέσω ἀμφοῖν φιλία:† 42. πιστεύω νὰ σοῦ δίδω βάρος, δίδοντάς σουνὰ γρικήσης, εἰς κάθε ἐπιστολήν ποῦ σοῦ πέμπω,πόσον σὲ ἀγαπῶ. μάλιστα ποῦ ἡ φιλία ἡ ἀληθὴςδὲν χρειάζεται λόγϊα νὰ μαρτυρηθῆ, ἀλλὰ ἔργα.τὰ ὁποῖα μοναχὰ ἠξεύρουν νὰ δείκτουν τὴνἀλήθειαν. τὸ λοιπὸν φαίνεταί μου καιρὸς νὰ σκολάσω ἀπὸ τὸ εἶδος ἐκεῖνο τῆς ἐπιστολῆς τὸ ὁποῖον πλέον κάμνει εἰς κόλακας, παρὸ εἰς φίλους. καλὰ καὶ δὲν ἤθελεν ἔχει δίκαιον τινὰς, April. 30.ὡς μὲ φαίνεται νὰ μὲ κατηγορήση, ἀλλὰ μᾶλλον νὰ μὲ ἐπαινέση, διατὶ τὸτῆς ἀγάπης σου πολλαῖς φοραῖςμὲ βιάζει, νὰ σοῦ γράφω λόγϊα,ὁποῦ ὁμοιάζουν κολακΐαις.ἂν δυνηθῶ τὸ λοιπὸν ἀπὸ τῶρακαὶ ὀμπρὸς, θέλω τὸ σχολάσει:† οἶμαι σοι ἐνοχλεῖν πειρώμενος διὰ πάντων, τῶν παρ’ ἐμοῦ σοι γραμμάτων, ὁπόσον περὶ σὲσπουδάζω. καὶ ταῦτα τὴν ἀληθῆ φιλίανοὐ λόγων, ἀλλ’ ἔργων δεῖσθαι. ἅπερ μόνατῆς ἀληθείας οἷα τ’ ἐστὶν ἐφικέσθαι.Καιρὸς μοι τοίνυν δοκεῖ τοῦ τοιούτου τῶν ἐπιστολῶν εἴδους ἀπέχεσθαι. οἵουπερ τοῖς κολακεύεινἐπιχειροῦσιν, ἢ τοῖς τῆς καθαρᾶς φιλίας ἀντιποιουμένοις δεήσειεν.εἰ καὶ μοι δοκῶ, οὐ δικαίως ἄν μου ποτὲ κολακείας καταγνώσεσθαί τινα.θαυμάσειν δέ με τῆς περὶ σὲ σπουδῆςτὰ μέγϊστα καὶ μάλα εἰκότως.τὸ γὰρ περὶ σὲ φίλτρον, βιάζει μεκολακείας μηδὲν διαφέροντα γράφειν.ἄν τοίνυν ἐφικτὸν ἦ μοι, παύσομαιτοῦ λοιποῦ τοιαύτας συντιθεὶς ἐπιστολὰς:† 43. Ὅτι ὑγιαίνεις χαίρομαι πολλὰ διὰ πολλαῖς ἀφορμαῖςκαὶ μάλιστα ὅτι σπουδάζεις ὡσὰν πρέπει νὰ σπουδάζειτινὰς ὁποῦ ἔνε γερὸς, καὶ δὲν ἐμποδίζεται ἀπὸκαμΐαν ἀδυναμίαν τοῦ σώματος.διατὶ εὔκολα εἰς τοῦτον τὸν τρόπον προκόπτειτῒς εἰς τὴν σπουδὴν, δϊὰ μέσου τῆςὁποίας, κερδαίνει εὐκολίαν πολλὴν, καὶ διὰ τὸνἑαυτόν του καὶ δϊὰ τοὺς φίλους του, οἱ ὁποῖοιμετέχουσι μετ’ αὐτὸν τὴν δόξαν. ἂν ἔνεἀληθὲς, ὅτι τὰ τῶν φίλων κοινὰ.Ὑγίαινε τὸ λοιπὸν πάντοτε οὕτωκαὶ ἂν ἔνε δυνατὸν καὶ καλλίτερα. καὶἔχε τὸν νοῦ σου εἰς ἐκεῖνα μὲ τὰ οποῖαθέλεις κερδέσει δόξαν εἰς τὸν ἑαυτόν σου,καὶ εἰς τοὺς φίλους σου μεγάλην εὐτυχίαν:† ὅθ’ ὑγιαίνεις ὑπερβαλόντως χαίρω, πολλῶν ἔνεκα.καὶ μάλιστα ὅτι τῆ σπουδῆ προσέχεις ὥσπερ εἰκόςἐστιν ἄνδρα ὑγϊαίνοντα, καὶ ὧ τινι μηδὲντῶν περὶ τὸ σῶμα δεινῶν ἐμποδὼν καθέστηκε,οὕτω γὰρ διακείμενος τίς, πλεῖστον πρὸς ἀρετὴνἐπιδοίη. δι’ ἣν τὰ μέγιστα παρὰ πᾶσινεὐδοκιμεῖ, αὐτός τε, καὶ οἵ περὶτοῦτον σπουδάζοντες. οἵτινες τούτου τῆς εὐκλείας τὸ πλεῖστον μέρος μεταλαμβάνουσι.εἴπερ ἀληθὲς τὰ τῶν φίλων εἶναι κοινὰ.διατελοίης οὖν οὕτω ὑγιαίνων ἐπιπολὺ,καὶ εἰπέρ ἐστι δυνατὸν ἄμεινον τοῦ παρόντος.καὶ πρόσεχε τὸν νοῦν, τοῖς σοὶ μὲν δόξανμεγίστην προξενῆσαι δυναμένοις,τοῖς δὲ σοῖς φίλοις, ἔκλειαν:† 44. Ἄνθρωπον φρόνιμον πολλά ὡσὰν σὲ ἠξεύρω,δὲν ἠξεύρω πῶς δὲν ἤθελε σὲ κατηγορήσειπᾶσα ἕνας, ὡς ἀμελῆ, πῶς δὲν γράφεις.καὶ δὲν ἠξεύρω πῶς ἤθελες χρεωστεῖ λολίαν μεγάλην.γληγορότερα τολοιπὸν ἤθελα δώσω τὸπταῖσμα τοῦ ἐμαυτοῦ μου, (εικαὶ δὲν πταίω)παρὰ νὰ ἀποκοτίσω νὰ διαβάλλω τὴνἀγάπην τὴν ἐδικήν σου, ὁποῦ ὁ πολὺςκαιρὸς τὴν ἔδειξε μὲ ἔργον, τὸ πῶςδὲν ἔχει ψεγάγει νὰ τὴν εἰπεῖ τινὰς,ἢ ἐσέναν ὁποῦ σοῦ φαίνεται, καὶ ἔνε καλλίτεροννὰ ἀδικῆσαι παρὰ νὰ ἀδικεῖς. διατῶρατολοιπὸν φαίνεταί μου καιρὸς νὰσιωπῶ, δϊατὶ δὲν ἠξεύρωτὶ νὰ εἰπῶ δϊὰ λόγου σου:† ἐκαταγνοίην σου ἀμέλειαν, ἀνδρὸς τῶν πάνυ ἐπὶ συνέσειδιαβεβοημένου, (οἵον σε κατέμαθον ἀκριβῶς)ὡς μὴ συνεχῶς γράμματα πρὸς ἡμᾶς ἐπιτιθέντος οὐκ οἶδ’ ὅπως οὐκ ἂν ὠφληκώς μεγίστην ἄνοιανεἰκότως εἴης.τὴν αἰτίαν ἀναθείην, (καίπερ μηδὲν ἁμαρτόντι)ἢ τὴν πρὸς ἐμέ σου φιλίαν, δϊασύραιτολμῆσαι, ἥνπερ πολλοῦ χρόνουμῆκος, ἔργῳ δεδήλωκεν ἀνε-πίληπτον, ἢ σὲ ὧ δοκεῖτὸ ἀδικεῖν, χεῖρον εἶναι τοῦ ἀδικεῖσθαι.τοίνυν τό γε νῦν ἔχον, καιρὸς εἶναί μοιδοκεῖ τοῦ σιγᾶν, οὐκεἰδότι, τὶ ἄρα περὶ σοῦ λέξαιμι:† 45. Ἐγὼ ἐννοιάζομαι καὶ διὰ λόγου σου, καὶ διὰ τοῦτον,δϊὰ λόγου σου διὰ νὰ μὴν ἀδικῆς, διὰ τοῦτοννὰ μὴν ἀδικεῖται. καὶ ἂν σοῦ φαίνεται καὶ ἐσένανὡσὰν καὶ τοῦ πλάτωνος. ὅτι νὰ ἀδικεῖς τϊνὰς,εἶνε μεγαλίτερον κακὸν, παρὰ νὰ ἀδικεῖται.φαίνομαι ὅτι κάμνω περισσοτέραν χάριν ἐσέναν,παρὰ τούτου, παρακαλώντας δϊὰ λόγου του,τὸν ὁποῖον ζητοῦν εἰς κρίσιν, δϊὰ πράγματαποῦ δὲν ἔσφαλεν. ἐγὼ καὶ σοῦ κήδομαι, καὶ τοῦδεσοῦ μὲν, ὡς μὴ ἀδικοίης. τοῦδε δὲ ὡς μὴν ἀδικοῖτο. εἰ δὲ καὶ σοὶ δοκεῖ μετὰ τοῦ πλάτονος τὸ ἀδϊκεῖν τϊνὰ, μεῖζον εἶναι τοῦἀδικεῖσθαι κακὸν. δοκῶ σου μᾶλλονποιεῖσθαι λόγον ἢ τούτου. δεόμενος ὑπὲρ αὐτοῦ πραττομένου δίκαςὑπὲρ ὧν οὐκ ἐξήμαρτε:† 46. Τέτοια εἶνε ἡ τροφὴ τῶν σύρων, ὅτικάμνει τοὺς ἀνθρώπους καὶ ἀλισμονοῦσι,καὶ συγγενεῖς καὶ φίλους, ὡς λέγουσι, καὶ εἶνε.καὶ ἔβλεπε πῶς ε̅. πέμπτος μῆνες τώρα δὲν μᾶςἐχαιρέτησες μὲ γραφήν σου.καὶ μάλιστα ὁποῦ σοῦ ἔδωκεν ἡ φύσιςνὰ γράφης καὶ ἐπιστολαῖς, ὄχι μόνονεἰς χρείαν, ἀλλὰ καὶ διὰ νὰ φαίνεσε.ἀλλὰ ἂν ἐσὺ εἶσαι γερὸς, καὶ τὰ χρυσὰ παιδΐα, καὶ ἡ καλὴ μάνα αὐτῶν,σώνει μας καὶ τοῦτο:† τοιαύτη ἐστὶν ἡ τῶν σύρων τρυφὴ, ὅτισυγγενῶν τε καὶ φίλων ἀμνήμονας τοὺς ἀνθρώπους ποιεῖν,οὕτω γὰρ λέγεται καὶ πιστεύεται.ἰδοὺ ε̅ος. πέμπτος οὐτοσὶ, ἐξότουἡμᾶς οὐ προσεφώνησας, καὶταῦτα οὔσης τῆς φύσεώς σου εἰς τὸἐπιστέλλειν, οὐ μόνον πρὸς ἀνάγκην,ἀλλὰ καὶ προς φιλοτιμίαν καὶ ἐπίδειξιν.ἀλλὰ μὴν, εἴπερ ὑγϊῶς ἔχεις,αὐτὸς καὶ τὰ χρυσά σου παιδία,καὶ ἡ καλλίπαις μήτηρ αὐτῶν, ἀρκεῖ ἡμῖν:† 47. Πολλοὺς γράφοντάς σου, σοῦ ἐφιλίωσα.ποῦ νὰ μὲ ἀγαπᾶ καὶ περισσότερον ὄχι, ὡσὰνἐτοῦτον ὁποῦ σοῦ φέρνει τὴν γραφὴν.τοῦ ὁποίου τὴν φυσικὴν γνῶσιν καὶ παίδευσιν,καὶ μάθησιν, ἀφίνω σε νὰ τὰ κρίνεις.διότι ἠξεύρω πῶς ἐγλήγορα θέλεις τὰ γνωρίσει.καὶ θέλεις τὸν ἔχεις εἰς τιμήν. καὶ μετὰ τὴν δοκιμὴν ἄλλον ϲἂν τοῦτον, γυρεύοντας ὅμοιον,δὲν θέλεις εὕρη. οὔτε εἰσὲ καλὸν, οὔτεεἰσὲ ἀστεῖον:† πολλοὺς μὲν ἐπιστέλλων συνέστησά σοιφιλοῦσι δὲ μᾶλλον, οὐκ ἄλλοις ἐνέτυχον,ἢ τῶ τὴν ἐπιστολήν σοι κομϊζόντι.οὗ τήν τε τῆς φύσεως γνῶσϊν, καὶ τὸ τοῦ ἤθουςπρᾶον, καὶ τὴν περὶ τοὺς λόγους σπουδὴν, ἀφίημικαὶ γὰρ οἶδα ὅτι ξυνήσεις ταχέως πάντα.καὶ διὰ τιμῆς αὐτὸν ἄξεις. μετὰ δὴ τὴν πεῖραν,ἕτερον ὡς τοῦτον, ζητῶν ὅμοιον οὐχ εὐρήσεις.οὔτε περὶ τὰ σπουδαῖα, οὔτε περὶ τὰ γελοῖα:† 48. Δὲν ἐμπόρεσα ἀφοῦ ἔγραψες νὰ μιλήσω μὲτὸν πετρὸν, διὰ τὴν δουλείαν σου.διατὶ ἀπὸ τρεῖςμῆνες καὶ ἐδῶ, λείπει εἰς τὸ ναύπλιον.μετὰ δὲ τοὺς ἀνθρώπους τοῦ σπητίου του ὅλους ἐμίλησα.καὶ εἴπασί μου, ὅτεἶνε πρᾶγμα εὔκολον νὰ γένη.ὅταν ἔλθη δὲ ἐκεῖνος, ἐλπίζω νὰ κάμει μεταχαρᾶς πᾶσα πρᾶγμα δϊὰ λόγου σου.διατὶ εἶναι καλὸς ἄνθρωπος. καὶ ὅσον δϊὰ τοῦτο,μὴν ἔχεις καμίαν ἔννοιαν. ἂν ἄλλο τίποτεςεἶνε ὁποῦ νὰ χρειάζεσε ἀπὸ ἐμᾶς, ὁποῦκαὶ ἐμεῖς νὰ ἐμποροῦμεν, γράφε μαςθαρετὰ. δϊατὶ θέλεις μᾶς εὕρη ἑτοίμουςεἰς πᾶσα πρᾶμα, διὰ νὰ σοῦ κάμομεν χάριν:† ἐξοῦ μοι ἐπέσταλκας, οὐκ ἠδυνήθην ἐντυχεῖν τῶ δεῖνα.περὶ τῶν σῶν, ἐπεὶ τρίτος ἤδη μῆν οὑτοσί,ἀφοῦ ἐς ναύπλιον ἀποδημεῖ.πᾶσι δὲ τοῖς οἴκοι αὐτοῦ ἐνέτυχον.οἱ δ’ εἶπον μοι ῥάδϊον τουτὶ γενέσθαι.κἀκείνου δ’ ἐπανελθόντος, πάντα σοῦ γ’ἕνεκεν ἀσμένως οἴομαι ἐκτελέσαι.ἐπεὶ ἀγαθὸς ἀνήρ ἐστι. περὶ οὖν τούτουμὴ σοι μελέτω. ἂν δ’ ἕτερόν τι δέη τῶν παρ’ ἡμῖν, ὥν ἐσμὲν δυνατοὶ,θαρρῶν μήνυε. ἐν παντὶ γὰρ ἑτοίμουςἡμᾶς εὑρήσεις, ὥστε σοι χαρίζεσθαι:† 49. ὅποιος ἀρρωστιμένος παρακούει τῶν ἰατρῶν καὶ δὲν δέχεται ἰατρείαν καμίαν, τοῦτον ἀπελπίζουν τον οἱ ἰατροὶ.τὸν αὐτὸν τρόπον, ὅστις δὲν δέχεται ἑρμηνείαν ἀπὸκανέναν (ἐπεὶ ἡ χοντροσύνη ἔνε ἀρρωστία ψυχῆς)τοῦτος ἰατρείαν δὲν ἔχει οὐδόλως, μόνον τὸν θάνατον.βάλε λοιπὸν εἰς τὸν νοῦν σου, τὶ ἐμπορῶ νὰ ἐλπίζω διὰ σένα,ὁ ὁποῖος ὄχι μοναχὰ φεύγεις καὶ συχένεσε εἴτι καλὸν καὶ ἄν σὲἐπεὶ τινὰς, ἀλλὰ γελᾶς καὶ τοὺς ἀγαπώντας καὶ ἐρμηνεύοντας.ἂν σὲ κόπτη λοιπὸν διὰ λόγου σου, ἢ ἂν θέλης νὰ μοῦ κάμειςκαλοσύνη, ἄλλαξε τὴν γνώμην σου:† ὃς νοσῶ μὲν κεῖνται, μήτε δὲ ἰατροῖς πείθεται,μήτε φάρμακα δέχεται, οὐδὲ ποτε ἐρρῶσθαι ἐλπίδας ἔχει.ὡσαύτως δὲ καὶ ὁ παραινέσεσι μὴ ἀρεσκόμενος οὐδενὸς,(ἐπείπερ ἀμάθεια νόσος μεγίστη ψυχῆς)ἰατρὸν οὐδένα ἄλλον ἔχει, εἰ μὴ θάνατον.ἐνόει οὖν τίνας περὶ σοῦ ἐλπίδας ἔχω.ὃς οὐ μόνον ὅπερ ἄν τις λέξη συμφέρον ἀποστρέφη,ἀλλὰ καὶ τῶν παραινούντων καὶ φιλούντων σε καταγελᾶς.εἰ μὲν οὖν περὶ σαυτοῦ τοῦ τί σοι μέλει, ἢ ἐμὴνχάριν πρᾶξαι ἐπιθυμεῖς, ἣν δόξανἔχεις πρὸς θεῶν μετάβαλε:† 50. Ἀκούω ὅτι βαρύεσαι τὸν κόπον, καὶ διατοῦτοἀποφάσισες νὰ ἀφήσης τὴν σπουδήν, καὶ νὰἀμελήσης τοὺς λόγους, καὶ τὰς μούσας. καὶ τὸν γλυκὴνκαρπὸν ποῦ ἐμάζοξες μὲ τὸν ἱδρώτα σου,καὶ ἐκακοφάνη μου τόσον, ὅτι μεγάλη λύπη μοῦἔγγιξεν εἰς τὴν καρδίαν. καὶ ἄλλο δὲν μοῦἀπομένει, μόνον νὰ παρακαλέσωτὰς μούσας καὶ τὸν ἀπόλλωνα, νὰ σοῦ βάλουν τέτοιον νοῦν, ὅτι νὰ μὴν ἀφήσης τὴν τόσης ἐλπίδα ὁποῦ εἴχαμεν εἰς ἐσένανὰ χαθῆ. ἐγὼ ἀπὸ λόγου μου ἐνθυ- μίζω σου τοῦτο μόνον, τὸ ὁποῖον ὁ θηβαῖος εἶπεν πολλοὺς χρόνους πρότερον, ὅτι καὶ τὸν ἄδην ἀλισμονᾶ ἕνας ὁποῦ κάμνει καλὰ:† ἀκήκοα τῷ ἄχθεσθαί σε τὸν πόνον, τούτου ἕνεκαἔδοξέ σοι ἀμελεῖν σπουδῆς, καὶ πρὸς τοὺς λόγουςδυσκόλως ἔχειν. καὶ μουσῶν μὴ μέλειν, καὶ καρπῶν ἡδέων τῶ σῷ συνηλεγμένων ἱδρῶτι.τοσοῦτο δὲ μοι τουτὶ λυπηρὸν, ὥστε μου τῆς καρδίας καθικέσθαι. οὐδὲν οὖν ἕτερον μοιὑπόλοιπον, πλὴν εὔξασθαι τὰς μούσας καὶ τὸν ἀπόλλωνα ἐμπνεῦσαί σοι κατὰ νοῦνὥστε μηδὲ ποτε ἐάσειν ἃς ἐπὶ σοὶ εἶχονἐλπίδας ἀφανισθῆναι. ἐγὼ δὲἀπ’ ἐμαυτοῦ τὸ πάλαι πινδάρω λεχθὲν, ἐν μνήμη σοι φέρω. τὸ ἀΐδα τοι λάθεται ἄρμεναπράξας ἀνὴρ† 51. Δὲν ἔνε μεγαλύτερη ἀδικΐα ὡς ἂν ἔσοντας νὰ ἔνε τιναςἄτυχος, νὰ θέλει νὰ φαίνεται καλὸς. διατὶ γελοῦνται πολλοὶ ἀπὸ τὴν φαινομένην καλοσύνην, καὶτὴν κρυπτομένην κακΐαν. καὶ οἱ ναῦται ἄλλο δὲνφοβοῦνται μόνον ταῖς πέτραις ταῖς χοσμέναις.πιστεύω νὰ ἐρωτᾶς διατὶ σοῦ τὸ γράφω, καὶ ἂν βάλης κατὰ νοῦν μὲ ποῖον, σμίγεις παρ’ εὐθὺςθέλεις γνωρίσει τὸν νοῦν τῆς γραφῆς μου: καὶἀποδῶ καὶ ὀμπρὸς ἐνθυμοῦ τὸ σύμβολον τοῦ πυθαγόρου μὴν ἐγγίζεις καθενὸς τὴν δεξιὰν. ἂν δὲν δοκιμάσης καλὰτὸν ἄνθρωπον, φίλον μὴν τὸν κάμης:† ἐσχάτη ἀδικΐα τὸ δοκεῖν βούλεσθαι μὴ ὄντα χρηστὸν τῆ δοκούση μὲν γὰρ καλοκαγαθία, πλεῖστοι ἐξα-πατῶνται. τὴν δὲ κεκαλυμένην κακΐανχαλεπῶς ὑποπτεύουσι. ἀμέλει καὶ οἱ ναῦται, οὐδὲν ἄλλο,πλὴν τὰς ὑφάλους πέτρας δεδίασιν. οἶμαιδὲ σε πρὸς τουτὶ γέγραφα πυνθάνεσθαι.εἰ δὲ τὸν συνδιατρίβοντά σοι σκοπήσεις, ραδίως γνώση, τὸ δι’ ἐπιστολῆς σημαινόμενον.εἰς τοὐπιὸν δὲ, καλῶς τὸ τοῦ πυθαγόρου σύμβολον διὰ μνήμης ἔστω σοι, μὴ ἔμβαλε παντὶ δεξιὰν.πρὶν δ’ ἂν ἐξετάσης μηδένα φίλον ποιοῦ. 52. Ἐρώτησαν ἕναν φρόνιμον ἄνθρωπον εἰς ἕναν καιρὸν, πῶςἤθελαν κάμει οἱ ἄνθρωποι νὰ ζοῦσιν ἥσυχα καὶ χαιράμενοι. καὶ αὐτὸς χωρὶς νὰ ἀποκριθῆ, ἔπιασεν ἕνα ἀγγεῖονγεμάτο νερὸν, καὶ ἀνακάτοσε λίγα ἀλεύρια μέσα, εἶτα τὸ ἔπιε. καὶ ἀπέκει ἀνεχώρησε. θέλονταςνὰ δείξη τῶν ἀνθρώπων, ὅτι ἂν εὐχαρϊστούντισαν ἀπὸτὰ ἁπλᾶ πράγματα καὶ ἀναγκαῖα, μήτε κόπουςἤθελαν ἔχει πολλοὺς, μήτε μαλόματα. τὶ θέλειἦστεν εἰς ἐμᾶς τοὺς κακορίζικους λοιπὸν. οἱ ὁποῖοικαὶ ἕλληνας δουλεύομεν, καὶ βαρβάρους, δϊὰνὰ μαζόξομεν πράγματα ξένα, καὶ ὄχι δικά μας.τολοιπὸν ἂν ἔνε δυνατὸν ἀδελφέ μου, ἔλα εἰς ἐμέναν, ὅπως μὲ κοινὴν βουλὴν, νὰ εὕρωμεν τὴν ἐλευθερίαν, ὁποῦ ἐπιθυμοῦμεν:† πρὸς τὸν ἐρώμενον ποτὲ, τίσιν ἂν χρώμενοιἡσίχως τὲ καὶ ἀλυπως τὸν βίον διάγοιεν ἄνθρωποι,αὐτὸς οὐδὲν μὲν ἠμείβετο. λαβὼν δὲ τι πινάκϊον μεστὸν ὕδατος, ἀλφιτά τε ἐν αὐτῶ τιν’ ἀνα-κυκήσας, κἆταπιὼν, ὤχετο. δηλῶσαι βουλόμενος,εἰ τοῖς ἁπλοῖς τε καὶ ἀναγκαίοις ἔχαιρον, οὐτέ τιναπόνον εἶχον, οὔτέ τινα πόλεμον καὶ φιλονικίας.τὶ δ’ οὖν ἡμῖν εἴη τοῖς καὶ ἕλλησι καὶ βαρβάροιςὑπήκουσιν, ὥς τε τῶν ἀλλοτρίων περιποιεῖσθαικαὶ οὐ τῶν ἰδίων. εἴπερ σοι τοίνυνδϋνατὸν ὧ τὰν, δεῦρ’ ἴθι.μήπου κοινῆ γνωμη ἧς ἐρῶμεν ἐλευθερί ας ἐπιτύχωμεν:† 53. Ἂν ἠξεύρης ὅτι καὶ ἀγαπῶ καὶ τιμῶ σε, καὶὅτι ἡ φιλία μου δὲν ἦνε πλασμένη, ἀμὴ ἔνε ἀληθινὴ,καὶ σὺ καὶ μισεῖς καὶ περιφρονᾶς με,καὶ καμαρώνεις νὰ μὲ περιγελᾶς,λογάριασε ἂν κάμνης ἔργον καλοῦ ἀνθρώπου. εἰ δὲ καὶἀπιστεῖς εἰς τὴν φιλΐαν μου, δείξαι φανερὰ ὅτιμὲ θέλεις ἐχθρὸν, δϊατὶ ἔνε σημεῖον καλοῦἀνθρώπου νὰ μὴν κρύβει τὴν γνώμην του:† ... εἰ μέν σε φιλοῦντα οἶσθα, καὶ τιμῶντα, καὶ τὴν ἐμὴν ἐταιρίαν οὐ πεπλασμένην ἀλλ’ ἀληθῆσὺ δὲ παρορῶν τε καὶ μϊσῶν ἡμᾶς, καταγελᾶς τεκαὶ θρυπτόμενος ὀλιγορεῖς, λόγισ’ἄρα εἰ ἀγαθῶ ταῦτα πρέπει. Εἰ δὲτῆ ἐμῆ φιλία ἀπιστεῖς, ἐναργῶς δήλωσονεἰ πρός με ἐχθρωδῶς ἀξιοῖς ἔχειν.ἴδιον γὰρ τοῖς σπουδαίοις, τὴν διάνοιανφανεράν ἔχοντας περιπατεῖν:† 54. Δὲν ἐμπορῶ νὰ κάμω νὰ μὴν κλαίωβλέποντας τὴν τόσην ἀμέλειαν τοῦ γένους- τοῦ ἑλληνικοῦ πρὸς τὸ καλὸν. ἀμὴ ἂνὁ γεώργιος ἀμέλησε τὴν σπουδὴν, ὁποῦἦτον πάντα σπουδαῖος καὶ καλὸς ἄνθρωπος,πολλὰ ὀλιγότερον θέλουν ἐπιμεληθεῖτὴν σπουδὴν οἱ ἄλλοι ὁποῦ εἶνε ὀκνίαριδες.μὴ δὲ τὶ νά εἰπῶ ἠξεύρω, μὴ δὲ τὶ ἰατρείαννὰ εὕρω εἰς τόσον καιρκὸν. ὁ θεὸς μόνονὁποῦ ἔχει τὴν δύναμϊν νὰ κάμει νὰγνωρίσωμεν τὸ καλλίτερον, καὶ νὰ μὴνἀμελήσωμεν:† ἀδακρυτὶ διάγειν οὐ δύναμαι,τὴν τοσαύτην ὁρῶν τοῦ γένους τοῦ ἑλληνικοῦ,(ἣν πρὸς τὸ ἀγαθὸν ἔχον διατελεῖς) ἀμέλειαν.ἀλλ’ εἰ μὲν ὁ καλὸς τε γἀγαθὸς γεώργιος, ὁ τὸν νοῦνἀεὶ προσέχων τῆ σπουδῆ, ἠμέλησε, πολλῶν μᾶλλον οἱ φύσει ράθϋμοι.οὔτε δὲ τὶ λέξω οἶδα. ἀλλὰ μὴνοὔτε φάρμακον εὑρεῖν δύναμαι ἐν τόσω κακῶ.μόνον δὲ τὸ θεῖον δοίη τὸ πανσθενὲςτὸ βέλτιστον θ’ ἡμᾶς γνῶναι, καὶ μήτ’ἀμελεῖν ὡστ’ ἰσχυρῶς τούτου ἀντέχεσθαι. 55. ἕνα γνώρισμα ἔνε τῆς ζωῆς νὰ μὴνσιωπᾶ τινὰς, ἐσὺ σιωπῶντας πάντοτεἦσε τέτιος, ὡς ἂν νὰ μὴν ἔζης. τὸ λοιπὸν ἂν θέλης νὰ γνωρίσωμεν ὅτι ζῆς,μὴν ὀκνεύεις νὰ μᾶς γράφης συχνὰ.διατὶ ἂν κάμης ἀλέως ὅσον εἰς ἐμέναν,δὲν θέλει ἦστε διαφορὰ, ἢ ζῆς ἢ ὄχι.ὑγίαινε. καὶ ἀγάπα ὁμοίως ἐκείνους ὅπουσὲ ἀγαποῦσι, καὶ ἐνθύμου ὅτι τῶν καλῶν ἀνθρώπων τὴν φιλίαν, οὔτε τόπος, οὔτε χρόνος τὴν χαλᾶ:† τὸ μὴ σιγᾶν, τοῦ ζῆν τεκμήρϊον. σὺ δὲἡσυχίαν ἄγων διηνεκῆ, οὐδέν τι μοι δοκεῖςτῶν τεθνεώτων δϊαφέρειν. εἰ δ’ ἄραβούλοιο σαυτὸν, ζῶντα φαίνεσθαιμὴ ὀλιγώρει γράφειν πρὸς ἡμᾶς θαμνὰ.ἢν γὰρ ἄλλως ποιήσης ὡς ἐμοὶ δοκεῖ,τὸ ζῆν σε τοῦ τεθνᾶναι οὐδὲν δϊοίσει.ὑγιαίνοις μόνον. τοὺς δὲ φιλοῦντας καὐτὸς ἀντιφίλει. μέμνησο δ’ ὅπως τὰς τῶνσπουδαίων φιλίας οὐκ ἄν ποτε χρόνος,οὔτε τόπου διάστημα ἐξαλήψειεν. 56. πῶς περνοῦν ἐδῶ τὰ πράγματαεἰς τόσην ἀποκοτίαν δὲν ἦλθα, ὅτι νὰσοῦ τὰ φανερώσω μὲ γραφὴν.καλὰ καὶ εἰς ὅποιον μέρος τῆς οἰκουμένης ἦσε,(ὡς προέγραψα) μέσα σένα καράβη ἦσε.χαίρομαι διὰ σὲ ὁποῦ λείπεις, ἕνα πῶς δὲν εὐλέπεις ὅσα βλέπομεν ἡμεῖς, ἄλλο ὅτιἡ καλοσύνη, εἰς ὑψηλὸν τόπον καὶ φανερὸν ἔνε, καὶ μετέχουν την πολλοὶ τοπικοὶ.ἡ ὁποία εἰς ἐμᾶς οὐχὶ μὲ λόγον ἀφανέροτον,ἀλλὰ προφανῶς ἐφάνη ἀλήθεια.τοῦτο μόνον δὲ γνωρίζω. τάχα χαρεῖςθέλεις, ἢ λυπηθῆς, μὲ τὴν γνώμην τῶν ἐδῶ.ἔτζι περνοῦσι τὰ πάντα κακὰ. καὶ παρολίγοντῶρα ἔσβεσεν ἡ δόξα μας.ἀλλὰ ἐὰν τοῦτα δὲν ἦνε ἄδεια σὲ γραφὴ,μάθης θέλεις αὐτὰ ἀπὸ ἄλλους. πλὴν ἂν ἔχηςθάρος διὰ τὸ καλλίτερον τῆς χώρας, ἑτοίμαζε.καὶ βάλε εἰς τὸν νοῦν σου, ὅσα πρέπειἐκεῖνον που εἰς τὴν παλαιὰν ἐλευθερίαν ἀνεθράφει,καὶ εἶνε ἄξιος ξεγδικητὴς τῆς πατρίδος. ὁποῦμὲ τὰ ἐναντία τοῦτα καιρικὰ, ἦλθε εἰςθανάσιμα συνήθια:† τίνα τρόπον τὰ ἐνταυθοῖ ἔχει, οὐκ εἰςτοσοῦτον τόλμης ἱκνοῦμαι, ὥστε σοιδι’ ἐπιστολῆς δηλῶσαι. καίπερὅπου καὶ γῆς ὤν τυγχάνεις (ὡς ἔφθην γεγραφὼς)ἐν τῷ αὐτῷ πλοίῳ εἶ.ἥδομαί σοι μέντοι ἀπόντι, ἢ ὅτι ἅπερ ἡμᾶςοὐχ ὁρᾶς, ἢ ὅτι ἡ σὴ ἀρετὴ ἐπὶ μετεώρουκαὶ σαφοῦς, πολλῶν συμμαχούντων πολιτῶν ἐστι.ἥτις πρὸς ἡμᾶς οὐ λόγω ἀσαφῆ καὶ ποικΐλω,ἀλλὰ φανερωτάτη ἀληθεία ἀφίκετο.τοῦτο δὲ μοι μόνον ἄδηλον. ἆρ’ εὐφρανθήση,ἢ λυπηθήση τῇ δόξη τῶν ἐνταῦθα.οὕτως ἔχει πάντα κακῶς, καὶ ὀλίγου δεῖνἤδη ἔσβεσθαι ἡ εὔκλεια ἡμῶν.ἀλλ’ εἰ ταῦτα οὐκ ἐπέτραπται ἐπιστολῆ,γνώση παρ’ ἄλλων. ὅμως εἴ τινας ἔχειςἐλπίδας τοῦ κρείττονος τῆς πολιτείας,παρασκεύαζε. φρόντιζε ἅπερ προσήκειτῶ πρὸς τὴν πάλαι ἐλευθερΐαν ἀνατεθραμμένωκαὶ ἀξίω ἐκδικω, τῆς πολιτείας. ἠμελημένην τεκαὶ πιεζομένην τούτοις τοῖς ἐναντίοις καιροῖςκαὶ ἤθεσιν ὀλεθρίοις:† 57. Ἐχθὲς τὴν αὐγὴν ἤθελα νὰ σοῦ γράψω.ἀμὲ ἡ κρίαδα καὶ τὸ χίονι ὁποῦ ἐσκέπασετὰ βουνὰ καὶ τοὺς κάμπους, ἐμπόδισε καὶ ἐμέναν,ὁμοίως καὶ τὸν γραμματοφόρον νὰ μισεύσει.τῶρα ὁποῦ μεταβίας ἔπαυσεν ὁ χειμὼν,καὶ ὁ ἥλιος ἐζέστανε τὸν ἀέρα,γράψει σου ἤθελα καταλεπτῶς,δι’ ὅλα τὰ πράγματα ὁποῦ κάμνει χρεία. ἀμὲ τὰ χέρια μου ἐξεπάγϊασαν,καὶ δὲν ἐμπορῶ νὰ βαστῶ τὸ κονδίλη.καὶ σώνει σου διατῶρα νὰ ἠξεύρεις ὅτιὑγϊαίνω καὶ χαιρετῶ σε:† χθὲς ἠβουλόμην ἅμα ἕω πρὸς σὲ γράψαι.ὁ δὲ χειμών, καὶ ἡ τοσαύτη χιὼν ἡ τὰ ὅρη καὶτὰ πεδία καλύψασα, διεκώλυσε κἀμὲ.καὶ τὸν γραμματοφόρον ἐντεῦθεν ἀποδημῆσαι.νῦν δὲ, μόλις τοῦ τε παγετοῦ λήξαντος,καὶ τοῦ ἡλίου θερμαίναντος τὸν ἀέραγράψαιμ’ ἀκριβῶς σοι περὶ τῶν δεόντων πάντων καὶ χρειωδῶν.ἀλλ’ οἱ ἑμαυτοῦ δάκτυλοι, ὑπὸ χυμεθλῶνπιεζόμενοιοὐ δύνανται ἔχειν τὸν κάλαμον.τοῦθ’ ἅλις ἔχει τὸ γε νῦν ἔχον,γϊνώσκοντος μόνον, ὅθ’ ὑγιαίνω καὶπροσαγορεύω σε. 58. τὸν ἰωάννην εἰ μέν τόν ἐγνωρίζεις, ἠξεύρωκαλὰ, ὅτι καὶ ἀγαπᾶς καὶ τιμᾶς τὸν καὶ ἐπαινεῖς.διατὶ ἔνε ἄνθρωπος καλὸς καὶ φίλος ὁποῦ ἀξίζει πολλὰ. εἰ δὲ καὶ δὲντὸν γνωρίζεις, ἔχε τον δι’ ἀγάπηνἐδικήν μου εἰς τοὺς ἐπαινουμένουςφίλους σου. τῶρα σου τὸν παραδίδωἐγὼ, διατὶ δὲν τὸν γνωρίζεις, ὕστερα θέλειςτὸν ἀγαπήσει καὶ ἄλλους διὰ λόγου του,ἀφοῦγνωρίσης τὴν καλοσύνην του. εἰ μὲν γϊνώσκεις τὸν ἰωάννην, εὖ οἶδ’ ὅτι,φϊλεῖς αὐτὸν καὶ τιμᾶς καὶ ἐπαινεῖς.ἀγαθὸς γὰρ οὑτοσὶ καὶ φίλος πολλοῦ ἄξιος εἰ δ’ οὐ γινώσκεις, ἐμὴν χάριν, ἀριθμῶ τάξον, τῶν θαυμα-ζομένων φίλων. νῦν μὲν οὖνσυνίστημι αὐτόν, ἐπεὶ οὐ γινώσκεις.ἐπειδὰν δὲ τὴν ἐκείνου καλοκαγαθίαν γνῶς, καὶ ἑτέρους, δι’ αὐτὸν φιλήσεις. 59. ποῖον ἀπὸ τὰ δύο, ἐγὼ εἶμε παραπονίαρης,ἢ ἐσὺ καταφρονεῖς ἐμᾶς τοὺς φίλους σου,ὁ ὁποῖος ἀπὸ δύο χρόνους καὶ ἐδῶ ποτὲ δὲνμᾶς ἔγραψες. καὶ ἐμὲν δὲν ἔλαβεςοὐδεμΐαν ἀπὸ ταῖς γραφαῖς μου,ἐμπορεῖς νὰ προφασίζεσαι. εἰ δὲ καὶἔλαβες καὶ σιωπᾶς, ἔνε σημεῖονὅτι καταφρονεῖς μας. καὶ εἰς τοῦτον τὸντρόπον φανερὰ ἀδικεῖς τὴνφιλίαν μας. τῶρα θέλεις δείξεινἂν εἶνε ἀληθινὸν τοῦτο ὁποῦ φεροῦμαι,ἂν γράψης, ἢ ἂν δὲν γράψης:† πότερον, ἐγὼ φιλαίτιος, ἠ σὺ,ὀλιγωρῶν τῶν σῶν φίλων. δεύτερος γὰρἐνϊαυτὸς οὑτοσί, ἀφ’ οὗ πρὸς ἡμᾶς οὐκἔγραψας. καὶ εἰ μὲν τῶν ἐμῶν ἐπιστολῶν οὐδεμΐαν ἐδέξω, ἔχεις ἂν προ-φασίζεσθαι. εἰ δὲ κομισάμενος σιγᾶς,τεκμηρϊον τουτὶ τοῦ καταφρονεῖν ἡμῶν.οὕτω δ’ ἂν τὴν πρὸς ἡμᾶς φιλίανἀδικῶν, δῆλος. νῦν δὲ τὸ ἐν - ὑποψία μοι ὂν, εἰ ἀληθές,τῷ γράφειν, ἢ μὴ, ἀποδείξεις:† 60. τίποτε ἀνθρώπων πρᾶγμα, ἔτζι βαρὺ δὲν εἶνε, τὸ ὁποῖον ἄνθρωπος δὲν ὑπομένει. καὶ στανίο του νὰ ποῦμεν.ἐσὺ λοιπὸν, μήτε σὲ τιμὴ, μήτε σὲ πλοῦτον, ἔχειςγνῶσιν, καὶ δϊατοῦτο περνᾶς κακὰ.ἄν δὲ πέσης σὲ δυστυχία, κακὰ πάγεις πολλὰ.διότι ἂν σευτυχία κακὰ πᾶς, εἰστὰ ἐναντίαπόσον θὲς πάθει. καὶ ἔτζι κάμνονταςγλύγορα σὲ πτωχία καὶ σὲ ἄμετρα κακὰθέλεις πέσει, καὶ τὰ καλὰ θέλουν σε λείψει.πρέπει λοιπὸν τὴν ὀκνίαν νὰ φεύγειςποῦνε μάνα μεγάλη τῶν κακῶν καὶ τὸν κόποννὰ ἀγαπᾶς ποῦ δίδει τὰ καλὰ ὅλα:† οὐδὲν τῶν ἐν ἀνθρώποις οὕτω δύσφορον, ὅπερ ἄνθρωποςοὐχ ὑποφέρει, καὶ ἐξ ἀνάγκης εἰπεῖν.σὲ δὲ, οὔτ’ ἐν τιμῆ, οὔτ’ ἐν πλούτω τὸν νοῦνπροσέχων, καλῶς δύνασαι πράττεινεἰ δ’ ἐν δυστυχίη πέσης, πολλοῦ γε γε καὶ δεῖ.ἂν γὰρ ἐν εὐτυχίη κακῶς διάγεις, ἐν τοῖςἐναντίοις, πόσον, οὕτω δὲ σοῦ ποιοῦντος,ταχέως πενία καὶ μυρίοις πέσεις κακοῖς,καὶ τἀγαθά σε παραλείψει. δεῖ τοίνυν τὴνῥαστώνην ἐκλίνειν, ὡς μητρόπολιν τῶν κακῶν,καὶ πόνου ἔχεσθαι δοτῆρος τῶν ἀγαθῶν. 61. Ἐτοῦτος ὁποῦ σοῦ φέρνει τὴν γραφὴν,ἕνας εἶνε ἀπὸ τοὺς μαθητάδες μουκαὶ τῆς ἑλληνικῆς φωνῆς, ἂν ἦνε καὶ ἄλλος ἐν ὀλίγω καιρῶ χορτάσας. ἀπὸ τὴν φύσην του τὴν καλὴν, καὶ τὸν κόπον του,ποῦ ἐπρόσεχε πολλὰ. νὰ εἶνεκαὶ εὐγενικοῦ καὶ προκομένου πατρὸς. ἀπὸ τὸν ὁποίον ἔμαθε καὶ τὰ φράγκϊκα.τοῦτον καλομαρτυρώντας σου, λόγιαπολλὰ δὲν δέομαι. ἐσὺ γὰρ, ἀφοῦδοκιμασθῆ, πῶς ἦνε τακτικὸς καὶ προκομένος, καὶ εὐλαβὴς,καλὰ ἠξεύρω ὅτι θέλει σὲ τραβίξει,καὶ νὰ τὸν ἀγαπᾶς, καὶ νὰ τὸν βοηθεῖς.καὶ ἂν καὶ εἰς ἄλλους χρειασθῆ τὴν ἀγάπην σουθέλει τὴν ἔχει. καὶ θέλεις μὲ εὐφράνει πολλὰ,ἐὰν τὸν νίον τοῦτο ἀγαπημένα δεχτεῖς,καὶ εἰς ἄλλον ὅτι τοῦ κάμνει χρεία,ἢ νὰ μάθη τὰ αὐτοῦ, ἢ τὴν στράταντῆς σπουδῆς καὶ μαθημάτων:† ὁ τὴν ἐπιστολήν σοι κομίζων οὑτοσὶ,ὣν παρ’ ἐμοὶ φοιτησάντων εἷς ἐστι,καὶ τῆς ἑλλάδος φωνῆς, ὡς εἴ τις ἄλλος,ἐν τοσούτῳ χρόνῳ ἐμφορηθεὶς, φύσεώς τεδεξιοτήτι καὶ μελέτη τῇ περὶ λόγου σπουδῆ,πάνυ προσεσχηκὼς. ἀλλὰ δὴ καὶ πατρὸςἐστὶν εὐγενοῦς καὶ σοφοῦ, ὑφ’ οὗ καὶτὴν ῥωμαίων ἐξεπαιδεύθη φωνήν.τοῦτον τῆ σῆ λογϊότητι συνϊστῶν, οὐ μακρῶν ἂν δεηθείην λόγων. αὐτὸς γὰρ, ἐπειδὰνἑαυτοῦ πεῖραν δῶ, ὡς τὰ ἤθη κόσμϊος,καὶ ὡς τὴν παιδείαν μέτριος, καὶ τ’ ἄλλα αἰδήμων,εὖ οἶδ’ ὅτι προσεπισπασεταί σε, ὥστεκαὶ φιλεῖν, καὶ προστατεύειν αὐτοῦ. κἂνδεηθείη πρὸς ἄλλους τῆς βοηθείας τῆς σῆς,οὐκ ἀτυχήσει. χαρϊεῖ δὲ κἀμοὶ τὰ μέγιστα,εἰ τὸν νέον φιλοφρόνως ὑποδεξάμενος,καὶ ἄλλω αὐτὸν εἴ τω δεῖ, τοῦ ἢ τὰαὐτόθι παιδευθῆναι καὶ καταμαθεῖν,ἢ τῆς πρὸς λόγους ὁδοῦ συστῆσαι:† Finis .30. April. 1579